Gniew — cmentarz ewangelicki
Mewe
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- tczewski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz miejskiej gminy ewangelickiej w Gniewie leżał przy ulicy Gdańskiej. Zlikwidowano go po 1945 roku, wraz z wysiedleniem ludności niemieckiej, i zamieniono w park — parkiem pozostaje do dziś. Ksiądz Jakub Fankidejski opisuje uposażenie gniewskiej fary. Według niego farę ufundował i bogato uposażył książę Sambor: dokument erekcyjny datowany na 1204 rok zapisywał kościołowi — obok dziewięciu włók przy samym mieście — całą wieś Gronowo i kępę Kuchnię, a gniewskie młyny miały co miesiąc dostarczać korzec najprzedniejszej pszenicy na hostie. Po odzyskaniu fary w 1596 roku proboszczowi zostało z tego pięć włók roli. W czasie Reformacji gniewska fara przeszła na prawie czterdzieści lat w ręce ewangelików. Wizytacja zapisała dzień, w którym gniewska fara wróciła do katolickiego kultu: 1 lipca 1596 roku. Kościół — murowany, z wieżą — był, jak zanotowano, „przez prawie czterdzieści lat sprofanowany zaraźliwą nauką Lutra”, aż odzyskał go biskup Hieronim Rozrażewski; świątynię konsekrowano niegdyś ku pamięci świętego Mikołaja. Zwrot o „zaraźliwej nauce” to język polemiczny wizytatora, przytaczany tu jako cytat ze źródła. Gniew otwiera urzędowy „Katalog kościołów odzyskanych w archidiakonacie pomorskim w lipcu i sierpniu 1596 roku”, a proboszczem został Georgius Hega. Wizytacja z 1649 roku zapisała, że gniewska fara była w posiadaniu innowierców przez czterdzieści lat, a odzyskał ją biskup Rozrażewski w 1596 roku. Osobnym obiektem, nie tym cmentarzem, był kościół świętego Jerzego…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarze ewangelickie Kociewia i Chojnic (Wikipedia, GOK Chojnice, zabytek.pl) — źródło online
- Bau- u. Kunstdenkmäler Kr. Marienwerder/Dt.Krone (1887) — źródło drukowane
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. II”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 85 (2006) — repertorium archiwalne
- „Diecezja chełmińska. Zarys historyczno-statystyczny”, Pelplin 1928 (nakładem Kurii Biskupiej) — źródło drukowane
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005), streszczenie księgi G11 (wizytacja 1649) — repertorium archiwalne
- „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen”, z. IV: „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Kreise Marienwerder (westlich der Weichsel), Schwetz, Konitz, Schlochau, Tuchel, Flatow und Dt. Krone”, oprac. J. Heise, Danzig 1887 — inwentarz zabytków
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 517 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 70 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.