Dalwin — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Dalwin leży w gminie Tczew i figuruje w tamtejszej gminnej ewidencji zabytków. Wieś ma za sobą długie dzieje ewangelickiego osadnictwa. Pierwszy powszechny spis ludności Rzeczypospolitej z 30 września 1921 roku odnotował tu 388 mieszkańców, w tym 248 wyznania ewangelickiego; narodowość polską podało 158 osób, a niemiecką 230. 📌 Początek tej obecności widać już w szesnastym wieku, a decydowała o niej nie wieś, lecz dzierżawa. Wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego z około 1583 roku wymienia Dalwin jednym zdaniem, ale osadza go w większej całości: to dobra królewskie należące — podobnie jak sąsiednie Trąbki Wielkie — do klucza sobowidzkiego, a ich dzierżawca również był heretykiem. Jeden świecki posiadacz klucza przesądzał więc o wyznaniu kilku wsi naraz. 📌 Ksiądz Jakub Fankidejski podaje imię i urząd tego człowieka: Jerzy Bażyński, wojewoda malborski i starosta skarszewski, wielki zwolennik luteranizmu i — jak pisze autor — „pan podówczas prawie wszechwładny na całą okolicę”. Bażyński trzymał własnych duchownych w Trąbkach, w Dalwinie i w Skarszewach. To tłumaczy, dlaczego wizytacja opisuje te wsie jednym ciągiem jako dobra jednego klucza. 🟡 Samo hasło Dalwina dzierżawcy z nazwiska nie nazywa — mówi tylko, że „i jego dzierżawca również jest heretykiem”, a nazwisko przenosi się z hasła sąsiedniego, poświęconego Trąbkom Wielkim, przez słowo „tegoż”. 🔴 Inny rok tej samej wizytacji podaje przy Dalwinie zupełnie inne nazwisko, Bąkowskiego, więc identyfikacja dzierżawcy pewna …