Opalenie — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Opalenie, po niemiecku Münsterwalde, to kociewska wieś nad Wisłą, leżąca naprzeciw Kwidzyna. Do 1920 roku należała do państwa pruskiego — do powiatu kwidzyńskiego (Kreis Marienwerder) w rejencji kwidzyńskiej, w Prusach Zachodnich, nie do powiatu tczewskiego (Kreis Dirschau). W latach 1920–1939 znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej, w województwie pomorskim; w latach 1939–1945 była pod okupacją niemiecką, a po 1945 roku znów znalazła się w Polsce. Daty założenia cmentarza poewangelickiego ani jego dzisiejszego stanu źródła nie podają. Wojewódzka ewidencja zabytków wymienia w Opaleniu dwa cmentarze ewangelickie: jeden przy ulicy Czyżewskiego, drugi przy ulicy Sportowej, a osobno dawny kościół ewangelicki. W 1583 roku wizytacja archidiakonatu pomorskiego, przeprowadzona latem przez Sebastiana Liwierzkiego z polecenia biskupa włocławskiego i pomorskiego Hieronima Rozrażewskiego, zanotowała o Opaleniu rzecz krótką i niepocieszającą: kościół murowany lada dzień runie, tak jak stało się w Pieniążkowie; cmentarz był ogrodzony, a świątynia nosiła wezwanie świętych Piotra i Pawła. Wieś należała do panów Dębołęskich, a patroni obiecali wizytatorowi, że wkrótce zaczną budować. W dekretach powizytacyjnych z 1583 roku, w haśle dotyczącym dóbr królewskich — Osieka, Skórcza, Pączewa, Czarnegolasu, Dąbrówki i Lubina — stoi zdanie o wojewodzinie: „przez wojewodzinę heretyczkę wszystko zaburzone”, z poleceniem, by działać w tej sprawie u króla. Zapis dotyczy tamtych sześciu wsi, nie O…