Bąkowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Bąkowo (po niemiecku Bankau) w gminie Kolbudy, w powiecie gdańskim, było wsią w większości katolicką z niedużą wspólnotą ewangelicką: spis z 1885 roku wykazał tu 218 mieszkańców, w tym 156 katolików i 62 ewangelików. Ewangelicy należeli wówczas do parafii w Loblau, dzisiejszym Lublewie Gdańskim. 📌 Sam majątek związał się z reformacją znacznie wcześniej. Około osiemnastu dóbr szlacheckich Wyżyny Gdańskiej — a wśród nich Bąkowo i przynależne do niego Golmkowo — było wedle przywilejów krzyżackich zobowiązanych do dziesięciny na rzecz katolickiego kościoła w Świętym Wojciechu. Wkrótce po 1525 roku, gdy luteranizm zaczął się przyjmować także na wsi pod Gdańskiem, właściciele odmówili i dziesięciny, i udziału w kosztach budowy kościoła oraz szkoły. Dekrety królewskie z 1609 i 1640 roku obowiązek potwierdziły; w 1643 roku bracia von Jaßkow odmówili raz jeszcze, wprost — „ponieważ byli protestantami” — a w 1648 roku Trybunał Koronny w Piotrkowie rozstrzygnął przeciwko nim i tym samym przeciwko wszystkim luterańskim dziedzicom wcielonym do Świętego Wojciecha. Zniesiono ten ciężar dopiero w dziewiętnastym wieku. Kościół w Lublewie, do którego chodzili bąkowscy ewangelicy, stał już wedle przywileju z 1349 roku; ostatniego proboszcza katolickiego, Valentinusa Leopolitę, wzmiankowano w 1557, a w 1562 świątynia stała się luterańska i od tego roku nazwiska tamtejszych duchownych znamy w nieprzerwanym ciągu. Pierwszym pastorem ewangelickim był Jacobus Hamm, w urzędzie do 1599 roku. ⚠ Sąsie…