Steblewo — kościół (dawniej ewangelicki)

Z Wikipedii (PL)

Steblewo, po niemiecku Stüblau, leży na Żuławach Steblewskich, którym dało nazwę. Pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wymienia je w powiecie tczewskim; w latach 1920–1939 wieś znalazła się w granicach Wolnego Miasta Gdańska. Tutejszy gotycki kościół z cegły, wzniesiony w czternastym wieku, był największą świątynią Żuław Gdańskich. Parafia istnieje tu od 1343 roku i od początku była rozległa — prócz Steblewa obejmowała Krzywe Koło, Długie Pole, a także Giemlice i Osice. Przywilej lokacyjny nadał kościołowi cztery wolne włóki i po pół szefla żyta oraz owsa z każdej włóki, wolnej czy niewolnej. 📌 To połowa tego, co pobierały inne parafie żuławskie; Freytag tłumaczy tę ulgę właśnie rozległością parafii. Od 1584 do 1945 roku kościół był ewangelicki — luterański, pod patronatem miasta Gdańska, a po 1817 roku w Kościele unijnym staropruskim. Wykaz pastorów liczy czternaście nazwisk, a wsiami parafialnymi były między innymi Krzywe Koło i Długie Pole (Langenfelde). 📌 Pierwszym pastorem był Gabriel Ulrich — 🟡 księgi parafialne datują jego urząd na 1592 rok, Curicke na 1596. Katolicy należeli do parafii w Giemlicach. Spis z 1885 roku wykazał we wsi 513 mieszkańców, w tym 348 katolików, 165 ewangelików i 3 osoby wyznania mojżeszowego. Dziedzictwo tej wspólnoty jest luterańskie i unijne; mennonici, którzy osiedlali się na Żuławach licznie, mieli swoje gminy gdzie indziej. 📌 Jak daleko sięgnęła tu zmiana wyznaniowa, widać w wykazie dekanatu Małej Wyspy Gdańskiej z 1593 roku: pr…