Bogatka — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Bogatka — po niemiecku Reichenberg, dawniej Rychemberk — to wieś żuławska w powiecie Nizin Gdańskich (Kreis Danziger Niederung), siedziba własnej gminy wiejskiej. Do 1920 roku należała do Prus Zachodnich, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a potem do Reichsgau Danzig-Westpreußen. Prawo patronatu nad kościołem miał magistrat gdański, więc świątynia przeszła w ręce protestantów równocześnie z miastem: pierwszego luterańskiego pastora Fankidejski notuje tu pod rokiem 1584 i podaje jego nazwisko — Marcin Remus. 🔴 Harnoch wymienia jako pierwszego duchownego Mathiasa Wenzeslausa; obie wersje zapisano, różnica pozostaje nierozstrzygnięta. Nieco wcześniej rejestr wizytacyjny Rozrażewskiego wymienia kościół parafialny w Richenbergku wśród świątyń, o których dochodach nie wiedziano jeszcze nic pewnego — zapisano jedynie, że proboszcz miał podobno 116 florenów i 20 groszy. Ewangelicki pozostał kościół od drugiej połowy szesnastego wieku aż do 1945 roku. 📌 Budowla łączyła dwa materiały i dwie epoki, co tłumaczy rozbieżne jej opisy: murowana, czternastowieczna była wieża, zwieńczona dwukondygnacyjną szachulcową dzwonnicą, szachulcowy zaś korpus — wzniesiony według Praetoriusa w 1581 roku, choć Heise skłania się ku schyłkowi siedemnastego lub początkowi osiemnastego wieku. Wieżę odnowiono w 1653 roku, w 1702 uszkodził ją piorun. 📌 Na niej zapisano też kronikę żuławskich powodzi: zachowały się tam znaki wielkiej wody z lat 1658, 1691, 1747 i 1829 — cztery daty, kiedy Wisła sięg…