Lipusz — cmentarz ewangelicki
Lippusch
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- kościerski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Lipuszu (po niemiecku Lippusch) leży na leśnej działce przy ulicy Lipowej, na skraju wsi. Jest dziś nieczynny; urządzono na nim lapidarium. Zachowane kamienne obeliski, tablice, elementy ogrodzeń i krzyże rozmieszczono wzdłuż ścieżki i wokół placu z monolitem oraz tablicą pamiątkową w językach polskim i niemieckim. Ostatniego pochówku dokonano w latach dwudziestych XX wieku. Wojewódzka ewidencja zabytków w wykazie dla gminy Lipusz wymienia go pod pozycją 44, na leśnej działce 347/3; Urząd Gminy Lipusz datuje założenie na około 1864 rok, wojewódzka ewidencja zabytków ogólniej — na drugą połowę XIX wieku (karta z 15 września 1985 roku, położenie dokładne). W 1663 roku sołectwo w Lipuszu otrzymał Adam Schalewin, w 1666 roku młyn Albrecht Mnischko i Albrecht Kropidło, a w 1688 roku Konstancja ze Słuszków Denhoffowa sprzedała pusty dwór Matthiasowi Flissowi. Od 1779 roku folwark z karczmą był w dzierżawie wieczystej Michaela Stolzenberga (35 włók magdeburskich, dziesięciu daników). Wizytacja katolickiej parafii w Lipuszu z 1766 roku naliczyła na jej terenie 102 luteranów. Ewangelicy Lipusza i okolicy należeli wcześniej do parafii w Kościerzynie. Dwa razy tutejsza gmina sądziła, że jest u celu, i dwa razy na próżno; dopiero gdy na początku 1864 roku sprawą zajął się zarząd kościerskiego Towarzystwa Gustawa Adolfa, budowa ruszyła. Plac pod kościół i cmentarz darował Rempert, ówczesny właściciel Lipusza. Plac pod cmentarz pochodził z tej samej darowizny co p…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Lipusz — cmentarz przykościelny — FotoExploracje — audyt workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Berent — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, spis powszechny z 1 XII 1910, Provinz Westpreußen, Kreis Berent — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V, hasło Lipusz — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 456 — źródło drukowane
- B. Reszka, „Ewangelicy na Gochach”, Borowy Młyn — Rumia 2008 — monografia
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. III”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 91 (2009) — repertorium archiwalne
- H. v. Schmude, „Einige Grabmalinschriften aus Stadt, Kreis und Umgebung von Bütow”, „Familiengeschichtliche Blätter…”, NF t. 2 (1975), nr 13, s. 90–101 — druk źródłowy
- H. v. Schmude, „Grabmalinschriften aus Gustkow, Kreis Bütow”, „Familiengeschichtliche Blätter…”, NF t. 2 (1977), nr 19, s. 176–179 — druk źródłowy
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 16, pozycja 150 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 88–89 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 4 — źródło drukowane
- „Westpreussisches Güter-Adressbuch”, Stettin 1903, s. 4–5 — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 4–5 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1180 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.