Wdecki Młyn — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

W osadzie zachował się zniszczony cmentarz ewangelicki, datowany na przełom XIX i XX wieku. Wojewódzka ewidencja zabytków wymienia go pod pozycją 252 wykazu gminy Lubichowo — bez datowania, bez opisu położenia i bez określenia wyznania. Wdecki Młyn (po niemiecku Wdamühle) to osada młyńska nad Wdą, na północnym skraju Borów Tucholskich, w gminie Lubichowo. Do 1920 roku leżała w powiecie starogardzkim (Kreis Preußisch Stargard), a w latach 1920–1939 w granicach Drugiej Rzeczypospolitej. Jej dzieje sięgają XIV wieku, gdy stał tu folwark; od XV stulecia była własnością królewską w starostwie gniewskim. W drugiej połowie XIX wieku *Słownik geograficzny* (tom XIII) opisuje ją jako domenę fiskalną o powierzchni 111 hektarów, z czego 47 przypadało na rolę orną, a dwanaście na las. W tym samym haśle *Słownik* podaje, że osada leży wśród lasu, nad Czarną Wodą, która dzieli się tutaj na trzy odnogi, aby pędzić młyn, tartak i hamernię. W źródłach drukowanych nie znaleziono potwierdzenia, że w 1664 roku Albrecht Stanisław Radziwiłł wzniósł tu dwór z kaplicą domową. W 1780 roku wizytacja biskupa Rybińskiego naliczyła w osadzie czternastu ewangelików i dziewięciu katolików. Spis z 1 grudnia 1885 roku wymienia ją jako „Wda, Mühle” na stronie 36, pod pozycją 124, w dziale obwodów dworskich powiatu starogardzkiego: 47 mieszkańców (29 mężczyzn i 18 kobiet), w tym 12 ewangelików i 35 katolików. W tym samym spisie zapisano pięć budynków mieszkalnych i dziesięć gospodarstw domowych. Ewangelicy n…