Skarszewy — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Skarszewy — Schöneck in Westpreußen — były na katolickim Kociewiu wyjątkiem: miastem o bardzo silnej warstwie ewangelickiej, a przy tym siedzibą wojewody pomorskiego, jak zapisał Schultz w dziejach starostwa puckiego. Do 1920 roku miasto należało do Kreis Berent w rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; w latach 1920–1939 leżało w granicach Drugiej Rzeczypospolitej, w województwie pomorskim, a w latach 1939–1945 pod okupacją niemiecką, w Landkreis Berent w Reichsgau Danzig-Westpreußen. W 1910 roku mieszkało tu 1666 ewangelików obok 1590 katolików; po odejściu Niemców proporcja się odwróciła — pierwszy spis Rzeczypospolitej z 30 września 1921 roku naliczył 3009 mieszkańców, w tym 2083 katolików, 864 ewangelików, czternastu prawosławnych, czterdziestu innych chrześcijan i ośmioro wyznania mojżeszowego; narodowość polską podało 2121 osób, niemiecką 886. Tutejsi protestanci byli luteranami i ewangelikami unijnymi; osobne od nich pozostawały miejscowa gmina baptystów, z własnym cmentarzem, oraz gmina żydowska. 🟡 Cmentarz ewangelicki, którego założenie wiązano z początkiem XVIII wieku — data ta nie ma jednak potwierdzenia w przejrzanych źródłach — zlikwidowano w 1978 roku. 📌 Luterańskie nabożeństwo odprawiano w skarszewskiej farze od 1551 roku, a pierwszym duchownym ewangelickim był Benedikt Morgenstern. Harnoch podaje, że powołano go tu w 1551 roku i że w 1559 roku odszedł do kościoła świętej Katarzyny w Gdańsku. Freytag, opisując gdańskie spory wyznaniowe, dorzuca jego …