Świetlino — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Świetlino, po niemiecku Schweslin, a po kaszubsku Swisleno, leżało na skraju pasa osadnictwa niemieckiego, który — jak pisał Tetzner — ciągnął się od Bożegopola aż po granicę Prus Zachodnich i obejmował także ten pomorski okręg kościelny. Wieś była duża i ewangelicka: spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył tu 489 ewangelików i zaledwie 3 katolików. Kościoła własnego nie miała — do parafii jeździło się do Brzeźna Lęborskiego, gdzie był też urząd stanu cywilnego — ale to Świetlino dało nazwę obwodowi urzędowemu, który objął Brzeźno Lęborskie, Wysokie, Pużyce i kilka mniejszych wsi. W 1911 roku stanął tu wreszcie kościół pomocniczy parafii w Brzeźnie Lęborskim, ostatni z czterech, jakie powiat lęborski postawił w ciągu ośmiu lat. Stary cmentarz ewangelicki założono w połowie dziewiętnastego wieku, poza wsią, na wzniesieniu. Należy do lepiej zachowanych: granice wyraźnie zaznacza kamienny mur, a całość zajmuje mniej więcej trzydzieści na trzydzieści metrów. Ocalały ceglane, otynkowane słupy bramy — wciąż z zawiasami i ze śladami po metalowych krzyżach na szczytach. W głąb prowadzi centralna aleja obsadzona lipami, sporo jest starodrzewu, a teren w większości oczyszczono z samosiejek. Gorzej z nagrobkami. Większość zrównano z ziemią; zachowało się wiele podstaw krzyży oraz grobów rodzinnych i pojedynczych, ale ich stan jest zły. Została jedna kwatera rodzinna z czarnego lastryko. Poszukiwania wydobyły spod ziemi okazałe kamienne nagrobki: stelę nauczyciela Fritza Skibbeg…