Zwartowo — kościół ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Zwartowo — po niemiecku Schwartow — było przed 1945 rokiem wsią kościelną w powiecie lęborskim, siedzibą własnej parafii ewangelickiej i okręgu urzędowego. Wieś miała charakter zdecydowanie ewangelicki: w 1925 roku spośród 835 mieszkańców 793 było ewangelikami, 20 katolikami, a ośmioro wyznania mojżeszowego. Wcześniejszy spis powszechny, z 2 grudnia 1895 roku, notuje tu 462 ewangelików i dwóch katolików, a Słownik geograficzny — 391 ewangelików i dwóch katolików, z parafią ewangelicką w Piskorzynie i katolicką w Schoenberg. 📌 Warstwa protestancka sięga tu głębiej niż budynek kościoła. W latach 1677–1737 rezydowali w Zwartowie polscy duchowni kalwińscy i ewangeliccy — sześćdziesiąt lat obecności, o której nie mówi żaden mur. 📌 Parafię wydzielono późno i w tej samej fali co sąsiednie. Po wizytacji generalnej z 1887 roku utworzono tu wikariat, obsadzony od 1889 roku przez Karla Friedricha Bertraugotta Reicherta; samodzielną parafią Zwartowo stało się na mocy dokumentu z 14 i 23 listopada 1901 roku, a więc od 1902. Duchowni zmieniali się przez pierwsze lata co rok albo dwa, aż do Eduarda Richarda Karla Roi, wprowadzonego 27 listopada 1904 roku. 🟡 Rok wzniesienia murowanego, ceglanego kościoła neogotyckiego podaje się dwojako — 1889 albo 1929; wcześniejsza data odpowiada początkom wikariatu i zgadza się z rytmem sąsiednich fundacji, ale rozstrzygnięcia brak. Po drugiej wojnie ludność niemiecką wysiedlono, a kościół przejęto na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego — dziś jest to k…