Zwartowo — kościół ewangelicki
Schwartow
- Rok powstania
- 1897
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Zwartowo — po niemiecku Schwartow — było przed 1945 rokiem wsią kościelną w powiecie lęborskim, siedzibą własnej parafii ewangelickiej i okręgu urzędowego. Stoi tu murowany, ceglany kościół neogotycki. Po 1945 roku ludność niemiecką wysiedlono, a kościół przejęto na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego — dziś jest to kościół parafialny pod wezwaniem świętego Józefa, wpisany do rejestru zabytków 6 czerwca 1988 roku pod numerem A-1231. Według Schultza kaplica w Zwartowie powstała przed Reformacją. W wykazie ewangelickich domów modlitwy dekanatu lęborskiego, sporządzonym przy wizytacji archidiakona Kazimierza Jugowskiego w latach 1710–1711, Zwartowo figuruje jako kaplica. W 1719 roku parafia w Salinie razem z filią w Zwartowie zapisała sześćdziesiąt dziewięć chrztów, osiem osób zaślubionych i szesnastu zmarłych. Zwartowo było jednym z dwóch miejsc na tym obszarze, gdzie pracowali duchowni reformowani: tu od 1677 roku, w Charbrowie w latach 1671–1736. Według Aleksandra Klempa (1994, s. 138–139) zbory reformowane w Charbrowie i Zwartowie (przez pewien czas z filią w Lęborku) od początku obsadzano ministrami z Leszna i podporządkowano Jednocie Braci Czeskich w Lesznie. Od 1691 roku pastorem tutejszego zboru był Samuel Wilhelm Kazur, który w czerwcu 1717 roku objął zbór w Krokowej (s. 222); w kwietniu 1718 roku minister Jan W. Joung ze Zwartowa był na konwencie pruskim wśród duchownych, którzy domagali się wyboru konseniora pruskiego (s. 140). 18 maja 1737 roku Jerzy E. Krokowski po…
Źródła zewnętrzne
- Parafia pw. św. Józefa Oblubieńca NMP w Zwartowie (Diecezja Pelplińska) — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- B. Szady, „Geografia struktur religijnych i wyznaniowych w Koronie w II połowie XVIII w.”, Lublin 2010 — monografia (atlas wyznań)
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784 — opis topograficzny
- „Specification Wie viel in denen Landen Lauenburg und Bütow Gebohren, Getraut und Gestorben sind, Anno 1719”, Sächsische Landesbibliothek — Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, sygn. Hist.Pomm.0007, misc. 24; zestawienie K.-D. Kreplina, 2001 — wykaz urzędowy
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 261 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 1081 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1081 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 113–114 — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 17 grudnia 1897 roku, s. 7 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 4 maja 1904 roku, s. 13 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Berliner Neueste Nachrichten” (Berlin), 10 maja 1904 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Berliner Neueste Nachrichten” (Berlin), 4 maja 1913 roku, s. 17 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- A. Klemp, „Protestanci w dobrach prywatnych w Prusach Królewskich od drugiej połowy XVII do drugiej połowy XVIII wieku”, Gdańsk 1994, s. 138–140, 222 — monografia
- F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 277 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.