Rudno — cmentarz ewangelicki
Rauden
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- tczewski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz w Rudnie pozostał po parafii luterańskiej, która miała tu swoją siedzibę. Daty jego założenia źródła nie podają wprost: u Harnocha rubryki cmentarne przy parafii Rudno są puste, ewidencja cmentarzy Pomorza nie obejmuje ani jednej pozycji z powiatu tczewskiego, a arkusz gminy Pelplin w wojewódzkiej ewidencji zabytków liczy dziesięć pozycji, wśród których Rudna nie ma; opracowanie diecezjalne, przytoczone niżej, wiąże jego powstanie z założeniem gminy luterańskiej w 1640 roku. Rudno, po niemiecku Rauden, leży na Kociewiu, w dzisiejszej gminie Pelplin. Słownik geograficzny notuje tę nazwę w dokumentach już od 1229 roku jako Rudna, a od 1250 roku jako Rudeue. Wieś należała pierwotnie do ziemi wąskiej (terra Wansca), którą w 1229 roku książęta Sambor i Świętopełk nadali cystersom oliwskim; w 1282 roku cała ta ziemia przeszła w ręce Krzyżaków, a ci — jak pisze Słownik — sprowadzili tu osadników niemieckich. Stąd wzięła się trwała dwoistość wsi: gospodarze byli Niemcami wyznania ewangelickiego, ludność robocza polska i katolicka. „Luteranizm wcześnie się tu rozszerzył”, a miejscowi luteranie nie chcieli wypełniać powinności wobec katolickiego kościoła parafialnego w Garcu; ugodę w tej sprawie zawarto dopiero w 1676 roku. Przed pierwszą wojną światową wieś należała do powiatu kwidzyńskiego (Kreis Marienwerder) w rejencji kwidzyńskiej — tak podaje wykaz gmin z 1885 roku, na stronie 78 pod pozycją 93 — a w latach 1920–1939, w granicach Drugiej Rzeczypospolitej, do powiatu gni…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Marienwerder — źródło drukowane
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
- B. Szady, „Geografia struktur religijnych i wyznaniowych w Koronie w II połowie XVIII w.”, Lublin 2010 — monografia (atlas wyznań)
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 239 — wykaz duchownych (druk 1834)
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005) — repertorium archiwalne
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. II”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 85 (2006) — repertorium archiwalne
- B. Badziong, „Zarys dziejów miejscowości Rudno, Rudnopole i Młynik”, portal historyczny diecezji pelplińskiej — opracowanie regionalne
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 64 (s. 4), nr 1178a (s. 73) — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 154–155 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1939 nr 12 poz. 65, pozycja 197 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1207 — źródło drukowane
- Rietz, „Ein Streit zwischen der Gemeinde Rauden und ihrem Geistlichen aus den Jahren 1638–1640”, „Zeitschrift des historischen Vereins für den Regierungsbezirk Marienwerder”, z. 63, Marienwerder 1924, s. 9 — artykuł naukowy
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 71 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.