Jagatowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Jagatowo, po niemiecku Jetau, leży na Wyżynie Gdańskiej. Po raz pierwszy wzmiankowano je w 1352 roku, a od 1454 roku należało do gdańskiego patrymonium wiejskiego. 📌 Majątek przechodził przez ręce kilku rodów — von Giese, von Rüdiger, a w latach 1763–1927 von Tiedemann-Brandis, czyli blisko sto siedemdziesiąt lat w jednej rodzinie. Przed 1945 rokiem wieś leżała w powiecie Wyżyn Gdańskich (Kreis Danziger Höhe): do 1920 roku w Prusach Zachodnich, w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, a od 1939 roku w Rzeszy. ⚠ Ewangelicy byli tu mniejszością, nie większością — spis z 1885 roku wykazał 257 mieszkańców, w tym 41 ewangelików i 216 katolików, a więc niespełna szesnaście procent. Sama wieś rosła: ze 172 mieszkańców w 1856 roku do 382 w 1905; w 1910 roku liczba ta cofnęła się do 364. Byli to luteranie i wierni Kościoła unijnego. Własnego kościoła wieś nie miała — folwark obywał się bez świątyni — więc po tutejszych protestantach pozostał wyłącznie cmentarz. Katolicy należeli do parafii Święty Wojciech. Ewangelicy należeli do parafii w Pruszczu: Harnoch wymienia Jagatowo wśród miejscowości szkolnych tamtejszej parafii, obok Rusocina, Wojanowa i Rostau. Po 1945 roku ludność niemiecką wysiedlono, a cmentarz opuszczono. ⚠ Odczyt spisowy tego rekordu pochodzi ze strony 22 powiatu Danziger Höhe, którą 5 IX 2026 rozpoznano jako podejrzaną: kolumna parafii daje tam Stegnę na Żuławach jako parafię Brętowa i Emaus, a Mierzeszynowi 178 ewangelików przy 497 w 1868 i 580 w 1910 roku. L…