Klonowo Dolne — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Klonowo Dolne — po niemiecku Nieder Klanau, po kaszubsku Dolné Klonowò — leży na Wyżynie Gdańskiej, w gminie Przywidz, nad jeziorem, blisko dawnego traktu bitego z Kościerzyny do Gdańska. Przed 1920 rokiem leżało w powiecie kartuskim, w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie; w latach 1920–1939 znalazło się w granicach Wolnego Miasta Gdańska. Do 1945 roku Klonowo Dolne należało do powiatu Wyżyny Gdańskiej (Kreis Danziger Höhe). Cmentarz założono około połowy XIX wieku, w lesie przy drodze z Przywidza do Klonowa Dolnego. ⚠ Dziś jest całkowicie zdewastowany: groby rozkopano, krzyże i tablice skradziono. Gminny program opieki nad zabytkami Gminy Przywidz na lata 2023–2026 ujmuje go w gminnej ewidencji zabytków jako cmentarz ewangelicki przy ulicy Przywidzkiej. Według Hermanna Schucha 18 stycznia 1294 roku w Słupsku książę Mściwój II nadał opatowi Mikołajowi z Eldeny dobra Strepowe (Strippau) oraz Clonow i Privisa, czyli Klonowo i Przywidz. W tych dobrach opat miał założyć klasztor. Schuch dodaje, że nadanie musiało nastąpić wcześniej, bo mnisi ze Strippau występują w dokumencie 1 maja 1291 roku. Klonowo, które według Schucha należało do Przywidza, wymienia też opis granic dóbr połęczyńskich z 1291 roku. W pobliżu leżało wówczas wielkie bagno, które Theodor Hirsch nazywa Testablotta. Średniowieczne dokumenty mówią o Klonowie w ogóle; nazwa Klonowa Dolnego pojawia się w 1773 roku (Unter-Klanau). Klonowo Dolne wymienia wśród jego wsi wizytacja Trochowskiego z 1765 roku. Koś…