Pruszcz Gdański — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Praust — dzisiejszy Pruszcz Gdański — był dawnym miasteczkiem na Wyżynie Gdańskiej, w powiecie Wyżyn Gdańskich (Kreis Danziger Höhe, do 1887 roku Kreis Danzig), w prowincji Prusy Zachodnie. W latach 1920–1939 należał do Wolnego Miasta Gdańska, a następnie do Reichsgau Danzig-Westpreußen. Ludność była mieszana, katolicko-ewangelicka, i rosła szybko: 740 mieszkańców w 1820 roku, 1556 w 1848, 2135 w 1880, a w 1929 roku niewiele poniżej trzech tysięcy. Kościół stał tu od średniowiecza i Heise nazywa go jedyną wiejską bazyliką w Prusach Zachodnich: ceglaną, wzniesioną w czternastym wieku jako halę, po wojnie trzynastoletniej przebudowaną na bazylikę, ze sklepieniami korpusu jeszcze późniejszymi. 🔴 Pierwszą wzmiankę o świątyni datuje się rozmaicie: Harnoch wiąże ją z przywilejem z 19 października 1337 roku, nadanym przez komtura Ludekego von Essen, w którym mowa już o kościele i plebanii, natomiast Słownik geograficzny i Muhl mówią o kościele w 1367 roku, a sama miejscowość pojawia się w dokumentach pod 1307 rokiem. Reformacja przyszła tu drogą właściciela: w 1530 roku Rada Gdańska powierzyła parafię Urbanowi Ulriciemu, plebanowi od świętego Jana, zwolennikowi zmian umiarkowanych, przy zachowaniu dawnych obrzędów. Pierwszym poświadczonym proboszczem ewangelickim był w 1570 roku Lux Hinz, odwołany dwa lata później. 📌 Powracająca w zapisach data 1578 ma własne wytłumaczenie: rok wcześniej, w wojnie Gdańska z królem, wojska nieprzyjacielskie trzymały w kościele konie, a przy odwroci…