Kłodawa — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Kłodawa — po niemiecku Kladau — leży nad rzeką tej samej nazwy, na Wyżynie Gdańskiej. Cmentarz poewangelicki znajduje się przy ulicy Zastawnej i figuruje w gminnej ewidencji zabytków gminy Trąbki Wielkie pod pozycją 75. 📌 Niemieckie osadnictwo, z którego wyrosła tutejsza społeczność ewangelicka, ma w Kłodawie dokument założycielski. Franz Schultz, wyliczając miejscowości lokowane na prawie niemieckim, wymienia obok Lubiszewa z 1229 roku, Lipusza z około 1247 i Połęczyna z 1255 także Kłodawę z 1280 roku, cytując zapis przywileju: *si eis placuerit Theutonicos ibidem collocare* — „jeśli im się spodoba osadzić tam Niemców”. Wszystkie przywileje klasztoru oliwskiego mówią wprost o sprowadzaniu osadników; kolonizacja poprzedziła tu Reformację o dwa i pół wieku. 📌 Wieś była wyznaniowo podzielona niemal dokładnie po połowie. Słownik geograficzny wykazuje tu 341 ewangelików wobec 327 katolików — różnica czternastu osób — i dolicza do tego 70 domów. Ewangelicy mieli w miejscu własną szkołę; kościoła własnego nie mieli i po nich właśnie został cmentarz. Trzy stulecia wcześniej obraz był inny, choć już niespokojny. Wizytacja Rozrażewskiego zastała w Kłodawie parafię katolicką w wyznaniowej rozsypce. Proboszczem był Wawrzyniec Frigonius — wizytator opisał go jako człowieka młodego, dostatecznie uczonego, muzykalnego i pracowitego, ale zniesławionego podejrzeniem o konkubinat, czemu ten zaprzeczył, obiecując poprawę. 📌 Parafianie byli rozproszeni w dwunastu wsiach, a wielu z nich — jak…