Szklana Góra — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Szklana Góra, po kaszubsku Sklanô Góra, leży na Wyżynie Gdańskiej w gminie Przywidz. ⚠ Do 2024 roku była częścią wsi Kozia Góra; samodzielną miejscowością stała się dopiero niedawno. Po niemiecku nazywała się Glasberg. W 1818 roku Przywidz wraz z okolicą wszedł do pruskiego Kreis Karthaus, a na mocy traktatu wersalskiego, w 1920 roku, obszar ten przeszedł do Kreis Danziger Höhe i wraz z nim do Wolnego Miasta Gdańska; w latach 1939–1945 należał do Reichsgau Danzig-Westpreußen. ⚠ Sąsiednie opisy atlasu podają dla tej samej okolicy inny los po 1920 roku. Wieś miała wyraźną przewagę ewangelicką: spis z 1885 roku wykazał 306 mieszkańców, w tym 190 ewangelików i 116 katolików. Kościołów we wsi nie było — obie świątynie stały w Przywidzu, a ewangelicką wzniesiono w latach 1830–1832 i poświęcono w 1832 roku. 🟡 Przypisywany Przywidzowi kościół katolicki z 1832 roku to najpewniej pomyłka z tym samym rokiem poświęcenia świątyni ewangelickiej. Cmentarz w Szklanej Górze należał do przywidzkiej parafii ewangelickiej. Tutejsi ewangelicy byli luteranami i wiernymi Kościoła unijnego; mennonici, z którymi bywają myleni, osiedlali się na Żuławach, a nie na tym katolicko-ewangelickim pograniczu Kaszub. Cmentarz poewangelicki zachował się wraz z prowadzącą do niego aleją. Po 1945 roku przestano na nim chować zmarłych; jego istnienie potwierdzają ewidencja konserwatorska i studium gminy. *Źródła: Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Op…