Godziszewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Godziszewo, po niemiecku Gardschau, jest największą wsią gminy Skarszewy i w większości polsko-katolicką — ma własną parafię z rokokowym kościołem świętego Jana Nepomucena z 1748 roku. Przed 1945 rokiem należało do Kreis Dirschau, utworzonego 1 października 1887 roku z części Kreis Preußisch Stargard i Landkreis Danzig, w rejencji gdańskiej i prowincji Prusy Zachodnie; w latach 1920–1939 leżało w granicach Drugiej Rzeczypospolitej, w województwie pomorskim. 📌 Zapis wizytacyjny pokazuje wieś w chwili, gdy Reformacja już tu weszła, ale jeszcze niczego nie przesądziła. Wizytacja archidiakonatu pomorskiego biskupa Hieronima Rozrażewskiego, około 1583 roku, zastała drewniany kościół pod wezwaniem świętej Małgorzaty od kilku lat bez księdza — a w to miejsce, jak zapisano po łacinie, „heretyk ze Skarszew co trzecią niedzielę przyjeżdżał z kazaniem”. ⚠ Ten sam obraz — drewniany kościół świętej Małgorzaty i przyjeżdżający ze Skarszew co trzecią niedzielę duchowny ewangelicki — niesie w atlasie także wpis sąsiedniego Demlina, gdzie przypisano go jednak Fankidejskiemu, i to „dopasowaniem pośrednim”. Jedna z tych atrybucji jest cudza; rozstrzygnie dopiero zajrzenie do wydania wizytacji. Ewangelicy stanowili tu później niemiecką mniejszość i własnego kościoła nie mieli. Obsługiwała ich kolejno parafia w Rambeltsch, potem — od 1789 roku — w Sobowidzu (Sobbowitz), a od 1908 roku w Turzu (Groß Turse). Została po nich wyłącznie nekropolia, dziś nieczynna i ujęta w gminnej ewidencji zabytków…