Bartoszylas — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Bartoszylas — dawniej Bartoszów Las, a od 1875 roku urzędowo Fersenau — leżał w powiecie kościerskim (Kreis Berent), w rejencji gdańskiej. Była to wieś królewska; hasło Słownika geograficznego jest tu bardzo zwięzłe i podaje wyłącznie powiat oraz parafię katolicką. Urząd stanu cywilnego i obwód administracyjny miały siedzibę w Konarzynach. Przywilej sołecki wystawił 5 lipca 1651 roku Stanisław Konarski dla Stanisława Mucha, a potwierdził go Jan Kazimierz w 1655 roku. Wizytacja parafii w Starej Kiszewie z lat 1765–1766 podaje skalę tutejszej wspólnoty ewangelickiej: na terenie parafii naliczono sześciuset osiemdziesięciu dorosłych luteranów obojga płci i trzysta dziesięcioro dzieci. Zbór mieli w Nowej Kiszewie, ale był wtedy zrujnowany — zostało po nim miejsce z prowizoryczną dzwonnicą; działała przy nim szkoła luterańska. Właściciele Bartoszylasu i Nowego Bukowca zezwolili im urządzić u siebie cmentarze. W 1772 roku mieszkańcy Bartoszylasu byli Polakami i katolikami: sołtys z dwiema włókami i trzynastu chłopów na dziesięciu włókach, którzy skarżyli się na wygórowane podatki. Ewangelicy należeli do parafii w Nowych Polaszkach, katolicy do parafii świętego Marcina w Starej Kiszewie. W źródłach nie znaleziono kościoła ani kaplicy ewangelickiej we wsi. Cmentarz leży w zachodniej części wsi, przy drodze do Starego Bukowca, na stoku niewielkiego wzniesienia. Gminny program opieki nad zabytkami datuje go przypuszczalnie na drugą połowę XIX wieku; w źródłach nie znaleziono wiadomoś…