Stare Polaszki — cmentarz ewangelicki
Alt Paleschken
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- kościerski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz poewangelicki jest materialnym śladem mniejszości, która żyła tu obok kaszubskiej i katolickiej większości. Według gminnego programu opieki nad zabytkami z 2020 roku powstał na początku XX wieku i leży na północ od drogi ze Starych do Nowych Polaszek, około 1,5 kilometra od wsi; zachowały się fragmenty nagrobków, a teren porósł samosiewami. Po 1945 roku, wraz z wysiedleniem ludności niemieckiej, cmentarz utracił opiekę. Stare Polaszki, po niemiecku Alt Paleschken, leżą w powiecie kościerskim (dawniej Kreis Berent w rejencji gdańskiej i prowincji Prusy Zachodnie); w 1910 roku wieś była siedzibą urzędu stanu cywilnego i obwodu urzędowego. Dominantą wsi jest barokowy kościół świętego Mikołaja z 1754 roku, postawiony na miejscu drewnianego, którego korzenie sięgają XIII wieku. Rejestr zabytków województwa pomorskiego wymienia go jako kościół z połowy XVIII wieku pod numerem A-259 z 8 grudnia 1961 roku, a obok niego dwór z 1748 roku, dziś szkołę, pod numerem A-260. Według *Słownika geograficznego* był to wówczas kościół filialny, podległy parafii w Starej Kiszewie; samodzielną parafią Stare Polaszki są dopiero dziś. Wieś jest stara: w 1289 roku książę Mściwój nadał Polaszki cystersom w Byszewie. Majątek Pelescowiz, nadany 5 maja 1289 roku przez księcia Mściwoja II rycerzowi Albertowi, rycerz przekazał na prośbę księcia cystersom z Byszewa; w 1359 roku Zakon odkupił Polaszki z przyległościami za 600 grzywien. Według przywileju z 1420 roku Stare i Nowe Polaszki miały raze…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Gminny program opieki nad zabytkami gminy Stara Kiszewa — kwerenda workflow
- Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Stara Kiszewa na lata 2024–2027 (uchwała nr XVI/117/2025 z 29 października 2025 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2025, poz. 3926) — źródło urzędowe
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen", Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781 i tabela nr 21; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 89 (s. 5), nr 1196 (s. 80), nr 1197 (s. 80) — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 21, pozycja 196 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Historische Nachrichten über die Landschaft um Berent und die Anfänge ihrer Germanisirung vornehmlich im 13. Jahrhundert”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 10 (1883), s. 93, 97 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 57, 63, 73, 131–132 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 54, 60, 131 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.