Owidz — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Owidz to wieś kociewska nad Wierzycą, na południowy wschód od Starogardu; nazwa niemiecka brzmiała tak samo. Do 1920 roku i ponownie w latach 1939–1945 należała do Kreis Preußisch Stargard, a w latach 1920–1939 do powiatu starogardzkiego w województwie pomorskim. Meyers notuje ją około 1905 roku jako majątek ziemski liczący 261 mieszkańców, z urzędem stanu cywilnego i obwodem urzędowym w Kokoszkowach, i tak samo prowadzi ją wykaz gmin z 1885 roku — nie wśród gmin wiejskich powiatu, lecz w dziale obwodów dworskich. Wieś pozostawała w większości polska i katolicka, a warstwę ewangelicką tworzyli głównie Niemcy związani z majątkiem; należeli do parafii ewangelickiej w Starogardzie. Spis z 1885 roku wykazał tu 230 mieszkańców — 145 katolików i 85 ewangelików. 📌 Ciekawiej wygląda spis następny. Pierwszy spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotował 232 mieszkańców, w tym trzydzieścioro sześcioro wyznania ewangelickiego — ale narodowość niemiecką podało czterdzieści dziewięć osób, a polską 183. 🟡 Różnica pozwala przypuszczać, że kilkunastu tutejszych Niemców było katolikami; spis pyta jednak o wyznanie i narodowość osobno i sam takiego wniosku nie stawia. 📌 Kościoła we wsi nie było, ale było miejsce modlitwy: w drugiej połowie osiemnastego wieku Ignacy Grąbczewski utrzymywał w Owidzu domową kaplicę katolicką — posiadał wtedy, prócz Owidza, Kokoszkowy, Karczemki, Zenisławki i Stary Wiec. Jakub Fankidejski liczy tę kaplicę wśród strat parafii starogardzkiej, obok kapli…