Smętowo Graniczne — cmentarz ewangelicki z grobowcem właścicieli majątku

Z Wikipedii (PL)

Na terenie dawnego cmentarza ewangelickiego w Smętowie Granicznym stoi grobowiec dawnych właścicieli tutejszego majątku. Wojewódzka ewidencja zabytków wpisuje w tym miejscu nie grobowiec, lecz aleję dawnego cmentarza poewangelickiego. Smętowo Graniczne, po niemiecku Schmentau, to wieś kociewska, do 1920 roku w powiecie kwidzyńskim (Kreis Marienwerder), w rejencji kwidzyńskiej i prowincji Prusy Zachodnie, w zawiślańskiej części powiatu. W latach 1920–1939 wieś znalazła się w granicach Rzeczypospolitej, a pierwszy polski spis powszechny, z 30 września 1921 roku, wykazał Smętowo w powiecie grudziądzkim. Wizytacja biskupa włocławskiego Hieronima Rozrażewskiego wymienia Smętowo jako dwór w wykazie dziesięcinnym kościoła świętej Barbary w Lalkowach. W tym wykazie obok Smętowa figurują Kopytkowo z osiemnastoma kmieciami, Lalkowy z siedemnastoma i dwór w Smętówku, dający sześć korców żyta i cztery owsa. W wykazie wasali z lat 1774–1775 Smętowo figuruje wśród dóbr 51-letniego hrabiego Jakuba Czapskiego, mieszkającego w Mierzeszynie (Meisterwalde), a następnie jego zięcia i następcy, 29-letniego Maksymiliana Mielżyńskiego. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał *Schmentau* jako folwark. Notował tu 11 domów mieszkalnych i 196 mieszkańców, w tym 48 ewangelików i 148 katolików. Ewangelicy należeli do parafii *Neuenburg*, a dzieci do okręgu szkolnego *Czerwinsk*. Wykaz gmin ze spisu z 1885 roku umieszcza w powiecie kwidzyńskim całą tę okolicę — Lalkowy, Leśną Jan…