Potuły — cmentarz ewangelicki
Patull
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- kartuski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Potuły, po niemiecku Patull, to mała miejscowość w gminie Stężyca. W dawnym podziale wieś należała do powiatu kartuskiego. Cmentarz ewangelicki leży przy ulicy Rzemieślniczej, na działce numer 57, i figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków gminy Stężyca. Punkt wskazany przez Marka Drzewieckiego — 54,221214 i 18,093918 — wypada około kilometra na północny wschód od środka wsi. Daty założenia ani zamknięcia cmentarza ewidencja nie podaje. Gminny program opieki nad zabytkami z 2014 roku wymienia we wsi „mocno zaniedbany, opuszczony cmentarz” poewangelicki. W programie cmentarz leży na wschód od wsi, przy dawnej drodze do Szymbarka. Opis wsi w serwisie kartuzy.info dodaje, że większość nagrobków jest zniszczona. W 1284 roku Potuły (Potuli) leżały w ziemi Pirsna, którą książę Mściwój II nadał w Słupsku Gertrudzie, córce Sambora II. Potuły należały od 1311 roku do wójtostwa tczewskiego jako dobra służebne na prawie polskim. Wieś zniszczyła wojna trzynastoletnia i w 1591 roku Patull był pustym majątkiem klasztoru kartuzów, z którego korzystali chłopi z Gollubien. W 1616 roku klasztor osadził tu sześciu niemieckich chłopów ewangelików na 12 włókach, z dziewięcioma latami wolnizny. W 1634 roku klasztor skarżył starostę kościerskiego o wycięcie w Patull 270 dębów. W 1670 roku było tu pięciu chłopów i karczmarz, a dżuma z 1710 roku zostawiła z sześciu półchłopów i ogrodnika dwóch chłopów i jednego ogrodnika. W 1869 roku urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej opisywał Patul jako król…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 124, pozycja 313 — źródło drukowane
- Th. Hirsch, „Geschichte des Karthauser Kreises bis zum Aufhören der Ordensherrschaft”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 6 (1882), s. 23, 30, 56 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Historische Nachrichten über die Landschaft um Berent und die Anfänge ihrer Germanisirung vornehmlich im 13. Jahrhundert”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 10 (1883), s. 111 — źródło drukowane
- H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 78–79, 175 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 33 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.