Waćmierek — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Waćmierek, po niemiecku Klein Watzmirs (spotyka się też formy Klein Watzmiers i Waćmerek), to niewielka wieś kociewska nad jeziorem Waćmierek, dziś w sołectwie Gniszewo, w gminie Tczew, w powiecie tczewskim. Przed 1920 rokiem należała do powiatu tczewskiego (Kreis Dirschau) w rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie, a więc do Cesarstwa Niemieckiego. W latach 1920–1939 znalazła się w granicach Drugiej Rzeczypospolitej, w województwie pomorskim, w pasie nazywanym wtedy korytarzem, a w latach 1939–1945 pod okupacją niemiecką, w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Kociewie było w większości polskie i katolickie; ludność ewangelicka to tutaj niemiecka mniejszość i koloniści — luteranie oraz wierni Kościoła unijnego. Mennonici, z którymi bywają myleni, osiedlali się nad Wisłą, na Żuławach, a nie w tej okolicy. Po tej niewielkiej wspólnocie został we wsi dawny cmentarz ewangelicki — i to jedyny jej ślad. 🟡 Ani przynależności parafialnej, ani datowania cmentarza, ani liczb wyznaniowych nie da się dziś podać, i wiadomo, dlaczego. Rozstrzygnąłby to jeden wiersz spisu z 1 grudnia 1885 roku, ale nasza kopia sekcji tczewskiej obejmuje 78 wierszy i zaczyna się dopiero od litery C, a w obwodach dworskich urywa na literze G — Klein Watzmirs stałby daleko poza tym zakresem. To luka odczytu, nie brak w źródle; sam spis wiersz dla tej wsi z pewnością ma. *Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Dawny Tczew — Cmentarze.*