Aplinki — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Aplinki to kociewska osada w dolinie dolnej Wisły, dziś część sołectwa Opalenie w gminie Gniew, w powiecie tczewskim. Niemiecka nazwa osady brzmiała Applinken. Przed 1920 rokiem obszar należał do powiatu kwidzyńskiego (Kreis Marienwerder) w rejencji kwidzyńskiej, w prowincji Prusy Zachodnie. Wojewódzka ewidencja zabytków prowadzi tutejszy dawny cmentarz ewangelicki pod pierwszą pozycją wykazu dla gminy Gniew i umieszcza go na północ od Opalenia. W czasie wizytacji 22 maja 1766 roku kanonik kruszwicki Trochowski odwiedził kościół filialny w Opaleniu. Zapisał wtedy, że w Aplinkach stoi szkoła luterańska, w której co niedzielę odprawia się nabożeństwa, a luteranów jest w tym okręgu 68 dorosłych mężczyzn, 75 kobiet i 105 dzieci. Szkołę, którą dysydenci rozebrali i przenieśli do Aplinek, wizytator kazał odbudować na dawnym miejscu, znaczonym jeszcze gruzem, i surowo zakazał zgromadzeń przy niej ze śpiewem. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej prowadzi pod nazwą Applinken dwa osobne hasła: *Groß Applinken* (wieś) — 13 domów mieszkalnych i 99 mieszkańców, w tym 56 ewangelików i 43 katolików, oraz *Klein Applinken* (wieś) — pięć domów mieszkalnych i 30 mieszkańców, w tym pięciu ewangelików i 25 katolików. W obu miejscowościach ewangelicy należeli do parafii w Gniewie; katolicy — do parafii w Piasecznie; dzieci należały do okręgu szkolnego w Opaleniu. Słownik geograficzny notuje miejscową formę Opaleńki i rozróżnia dwie osady: Wielkie Aplinki, wieś włościańską o pow…