Wejherowo — cmentarz ewangelicki
Neustadt in Westpreußen
- Rok powstania
- 1823
- Zniszczony / zamknięty
- 1951
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Wejherowo — po niemiecku Neustadt in Westpreußen — było siedzibą powiatu Neustadt in Westpreußen w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie oraz własnej parafii ewangelickiej. Cmentarz ewangelicki założono na zachód od miasta, przy dzisiejszej ulicy Jana III Sobieskiego, dawniej Lęborskiej — tej samej, przy której stanął pierwszy dom modlitwy. Jak obecność ewangelików odbijała się na katolickiej parafii, pokazuje osobny wykaz sporządzony przy wizytacji z 1702 roku: proboszcz wyliczył dwadzieścia powodów ubóstwa swojej parafii, upatrując ich głównie w obecności innowierców, a także zakonników w mieście, oraz w tym, że miasto nie oddaje mu tego, co powinno. W wykazie wasali z lat 1774–1775 Wejherowo figuruje wśród dóbr hrabiego Józefa Przebendowskiego (u Bära: Prebendow), generała porucznika armii polskiej, właściciela Rzucewa i około 40 innych majątków, mieszkającego w Sopocie; jego starsi synowie Jan Nepomucen i August byli oficerami armii saskiej i polskiej. Monografia Macieja Kurpiewskiego datuje powstanie cmentarza na styczeń 1826 roku i taką też cezurę stawia w tytule rozdziału o cmentarzu. Gmina ewangelicka rosła szybko, wraz z całym miastem: 336 ewangelickich mieszkańców w 1825 roku, 635 w 1831, 2342 w 1890 (według spisu z 1 grudnia, w przeliczeniu Stefana Ramułta), a w 1900 już 2549. W latach 1907–1909 wzniesiono nowy trójnawowy kościół w neogotyckich formach epoki cesarstwa; dziś jest to rzymskokatolicki kościół świętego Leona Wielkiego i świętego Stanisława K…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Kurpiewski M., Historia wspólnoty ewangelickiej w Wejherowie i jej cmentarza 1643-1951, „Gdański Rocznik Ewangelicki” VII (2013), s.82-113 — artykuł naukowy
- Wejherowo.pl — szlak cmentarzy — kwerenda webowa (parafie miejskie)
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907 — źródło drukowane
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005) — repertorium archiwalne
- M. Kurpiewski, „Historia wspólnoty ewangelickiej w Wejherowie i jej cmentarza w latach 1643–1951”, „Gdański Rocznik Ewangelicki” vol. VII, 2013, s. 82–113 — artykuł naukowy
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 262 — źródło drukowane
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 768 (s. 29–30) — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 164 — źródło drukowane
- „Westpreussisches Güter-Adressbuch”, Stettin 1903, s. 52 — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 68 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1926 nr 2 poz. 14, pozycja 243 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1929 nr 9 poz. 74, pozycja 11 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1937 nr 10 poz. 74, pozycja 199 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1939 nr 12 poz. 65, pozycja 168 — źródło drukowane
- „Pomorski Dziennik Wojewódzki” 1930, nr 5 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1239 — źródło drukowane
- S. Ramułt, „Statystyka ludności kaszubskiej”, Kraków 1899 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39 — źródło drukowane
- „Heimatblatt für die Kreise Neustadt, Putzig, Halbinsel Hela”, nr 3 (1984), s. 8–10 (H. Textor, księga jubileuszowa z 1929 roku) (Martin-Opitz-Bibliothek, Herne, zbiory cyfrowe) — czasopismo
- „Heimatblatt für die Kreise Neustadt, Putzig, Halbinsel Hela”, nr 5 (1986), s. 10 (list F. Syringa) (Martin-Opitz-Bibliothek, Herne, zbiory cyfrowe) — czasopismo
- „Heimatblatt für die Kreise Neustadt, Putzig, Halbinsel Hela”, nr 11 (1992), s. 28–29 (B. Bonk, przekład artykułu z polskiej gazety) (Martin-Opitz-Bibliothek, Herne, zbiory cyfrowe) — czasopismo
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.