Wejherowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Wejherowo — po niemiecku Neustadt in Westpreußen — było miastem powiatowym w powiecie Neustadt in Westpreußen, w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie, i siedzibą własnej parafii ewangelickiej. Cmentarz ewangelicki założono w 1823 roku na zachód od miasta, przy dzisiejszej ulicy Sobieskiego, równocześnie z pierwszym domem modlitwy. 🟡 Datowanie bywa podawane rozbieżnie: część źródeł mówi o latach 1820–1823, a niektóre przesuwają założenie na rok 1826. Gmina ewangelicka rosła szybko, wraz z całym miastem: 336 ewangelickich mieszkańców w 1825 roku, 635 w 1831, a w 1900 już 2549. Nowy, neogotycki kościół ewangelicki konsekrowano w 1908 roku; dziś jest to rzymskokatolicki kościół świętego Leona Wielkiego i świętego Stanisława Kostki. ⚠ Na cmentarzu miała stać kaplica-ossuarium w formie rotundy — to wymaga potwierdzenia. Koniec przyszedł w 1951 roku: z decyzji władz komunistycznych zburzono nagrobki i pomniki, a teren zamieniono na park miejski przy ulicy Sobieskiego, który wejherowianie nazwali „parkiem sztywnych”. 🔴 Co stało się ze szczątkami, rekord podaje trojako: opis mówi, że pochówki nadal spoczywają w ziemi, pole losu — że ekshumowano je przy budowie promenady, a pole daty zamknięcia wskazuje 8 listopada 1975 roku, a więc czas o ćwierć wieku późniejszy niż zburzenie nagrobków. Została natomiast aleja brzozowa. Umieszczono tam trójjęzyczną — polską, niemiecką i kaszubską — tablicę pamiątkową. *Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Kurpi…