Bolszewo — dawny kościół ewangelicki (ob. Wniebowzięcia NMP)

Z Wikipedii (PL)

Bolszewo — po niemiecku Bohlschau — było siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej z własnym kościołem, w powiecie wejherowskim rejencji gdańskiej. Luteranie przejęli tutejszą świątynię w latach 1580–1582 i utrzymali parafię aż do końca drugiej wojny światowej; należeli do niej między innymi ewangelicy z Rumi i Zagórza, zanim wznieśli własne kościoły. Katolicy podlegali przed 1945 rokiem parafii w Górze Pomorskiej. 📌 Wizytacja biskupa Hieronima Rozrażewskiego, przeprowadzona około 1583 roku, datuje początek dokładnie, i to po łacinie: „Non ita pridem scilicet anno praeterito hic dominus ecclesiam construxit ligneam” — niedawno, mianowicie w roku ubiegłym, czyli w 1582, pan ten zbudował drewniany kościół. Wizytator dodał, skąd wzięło się wyposażenie: część sprzętów i kielich Janowski wziął z kościoła w Górze. 🔴 A o rzeczy, która nas dziś zastanawia, zapisał wprost, że nie wie: dawny kościół katolicki, filia kościoła w Górze, został całkowicie zniesiony, a na jego miejscu wzniesiono zbór luterański przy wsi — „non constat tamen”, nie jest jednak pewne, czy postawiono go tam, gdzie stał poprzedni. Nasza niepewność co do tego budynku jest więc niepewnością samego wizytatora sprzed czterystu lat. 📌 Wizytator zanotował też brak, który dla niego był brakiem, a dla drugiej strony zasadą: zbór stał „bez wezwania”. Protestanci świątyń pod wezwaniami świętych nie stawiali. 📌 Przywódcą luteran był tutejszy dziedzic Jozue Janowski, sędzia ziemski pucki. Wizytator biskupi nazwał go „d…