Miradowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

W parku dawnego zespołu dworsko-parkowego w Miradowie, w gminie Zblewo, leży cmentarz poewangelicki z grobami dawnych właścicieli majątku. 📌 Zachowały się w nim dwa dziewiętnastowieczne mauzolea rodowe; stoją przy pałacu z 1921 roku. To najkrótsza możliwa odpowiedź na pytanie, kim byli tutejsi ewangelicy: nie gromadą osadników, lecz dworem i jego ludźmi. Widać to i w liczbach. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wykazał w Miradowie 191 mieszkańców — 97 katolików i 88 ewangelików — a tych ostatnich przypisał do parafii w Borzechowie (powiat starogardzki, strona 36, pozycja 97). Sam wiersz stoi w tej części wykazu, która obejmuje obwody dworskie, a nie gminy wiejskie. Po 1920 roku ewangelików ubyło niemal o połowę: pierwszy powszechny spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotował tu 210 mieszkańców i czterdzieścioro ośmioro wyznania ewangelickiego; narodowość polską podało 156 osób, niemiecką pięćdziesiąt cztery. 🟡 W ewidencji obiekt oznaczono jako „dawny ewangelicki?”, ze znakiem zapytania, i atrybucję warto sprawdzić w terenie. ⚠ To nie ten sam cmentarz co osobna nekropolia w lesie, oddalona o dwa i pół kilometra; oba obiekty dotyczą Miradowa, ale leżą gdzie indziej. *Źródła: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921); Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb…