Wocławy — cmentarz poewangelicki przy drodze do Bystrej

Z Wikipedii (PL)

Drugi cmentarz poewangelicki w Wocławach leży przy drodze z Osic do Bystrej, po jej zachodniej stronie, około 600 metrów na południe od kościoła. Ma 0,44 hektara i zachowany krzyż; tak opisuje go wojewódzka ewidencja zabytków pod pozycją 146 arkusza gminy Cedry Wielkie. Pierwszym jest cmentarz przykościelny przy ulicy Władysława Łokietka, o powierzchni 0,55 hektara, ujęty w tej samej ewidencji pod pozycją 145. W ewidencji przy obu cmentarzach podano wyznanie ewangelickie. W ewidencji gminnej osobno, jako inny obiekt, figuruje cmentarz katolicki w Wocławach z 1867 roku, na działce 98/2. Wocławy, po niemiecku Wotzlaff, a w dokumentach średniowiecznych Oteslawe, to wieś kościelna na Żuławach Gdańskich, w dawnym powiecie Danziger Niederung. W 1384 roku wielki mistrz Konrad Zöllner von Rothenstein odnowił mieszkańcom Wocław przywilej chełmiński, a kościół parafialny i plebanię uposażył czterema łanami. Parafia istniała tu w tym czasie. Od Reformacji do 1945 roku świątynia służyła ewangelikom — najpierw luteranom, później Kościołowi unijnemu. W Wocławach prawo patronatu wykonywał magistrat gdański. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje we wsi 369 mieszkańców: 303 luteranów, 54 katolików i dwunastu mennonitów. Urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej z 1869 roku przedstawiał *Wotzlaff* jako wieś na prawie chełmińskim z 41 budynkami mieszkalnymi. Mieszkańców było wtedy 497, w tym 363 ewangelików, 101 katolików i 33 mennonitów. Ewangelicy należeli do miejsco…