Suchy Dąb — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Suchy Dąb, po niemiecku Zugdam, leży na Żuławach Gdańskich, w dawnym Kreis Danziger Niederung. Do 1920 roku należał do Prus Zachodnich, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a w latach 1939–1945 do Rzeszy. Wieś lokował w 1340 roku Henryk Culmer na czterdziestu włókach; należała potem do dekanatu steblewskiego. Okolica była w przeważającej części ewangelicka. 🟡 Powtarzana przy tym powiecie liczba — 86,6% ewangelików w 1890 roku — nie ma w rekordzie wskazanego źródła i wymaga sprawdzenia. Sama wieś wygląda podobnie: Słownik geograficzny notuje w 1885 roku 498 mieszkańców, 322 ewangelików i 162 katolików. ⚠ Obie liczby wyznaniowe dają razem 484, a nie 498; czternastu mieszkańców nasz wypis nie przypisuje żadnemu wyznaniu — najpewniej dlatego, że pomija rubryki mniejszych wspólnot, a nie dlatego, że spis kogoś pominął. Katolicy należeli do parafii w Giemlicach. Świątynią ewangelików był gotycki kościół świętej Anny, wzniesiony w XIV wieku i przekształcany w XVIII, a wokół niego leżał cmentarz przykościelny. 📌 Dlaczego kościoły całego tego pasa Żuław przeszły do ewangelików tak wcześnie i tak trwale, tłumaczy ksiądz Jakub Fankidejski jednym zdaniem. Wymieniwszy świątynie w Kiermarku, Wielkich Cedrach, Osicach, Suchym Dębie, Ostrowitem, Krzywym Kole, Herzbergu i Wocławiu, dodaje: „Wszystkie powyższe kościoły wcześnie utracone są dla wiary świętej wskutek prawa patronatu, które wykonywał magistrat gdański”. O losie parafii przesądzało więc nie samo osadnictwo, lecz to, kto…