Piekło Górne — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Piekło Górne — po niemiecku Oberhölle — leży na Wyżynie Gdańskiej, w gminie Przywidz. Kościoła ani kaplicy nigdy tu nie było; był cmentarz ewangelicki, ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków pod pozycją 108. Zachowały się z niego dziś resztki. Do rejestru zabytków województwa pomorskiego nie jest wpisany. Wieś powstała w XVIII wieku, w lasach starostwa skarszewskiego, jako jedna z osad hutniczych Wyżyny Gdańskiej — siedlisk węglarzy, wapienników i potażników. John Muhl wywodzi nazwę Nieder- i Oberhölle od żaru pieców i palenisk tych zakładów. Do 1772 roku Piekło Górne było wsią starostwa skarszewskiego: jedenaście włók chełmińskich, z tego trzy zarośli, gleba bardzo słaba. Przywilejów nie okazano, bo ich nie było, a rząd pruski przejął gospodarzy jako poddanych bezpośrednich; płacili 180 talarów czynszu domenalnego i 20 talarów kontrybucji. Sołtysem był Johann Hannemann, obok niego gospodarzyli Michel Hannemann pierwszy i drugi, Cristian i Georg Hannemannowie, Andreas Klatt, Paul Uphagen i Jakob Wyzonka, a przy nich mieszkali komornicy. Z jednym z gospodarstw związane było prawo wyszynku piwa i gorzałki wraz z sześcioma morgami ziemi karczemnej; przywilej, nadany przed 1772 rokiem przez starostę gburowi Siegowi, zaginął. Karczmę przejął po Siegu Andreas Hannemann, w 1772 roku jego syn, sołtys Johann, a w 1798 roku wnuk Andreas. Uwłaszczenie nastąpiło 29 czerwca 1819 roku: dziewięciu gospodarzy — Andres, Cristian starszy i Cristian młodszy oraz Michel Hannemannowie, Jakob i …