Nowa Wieś Kwidzyńska — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz w Nowej Wsi Kwidzyńskiej (po niemiecku Neudorf) leży w polu, przy polnej drodze odchodzącej od gospodarstwa numer 12, na wysokości stawu. W ewidencji figuruje na działce 300 w obrębie Tychnowy. Wojewódzka ewidencja zabytków wymienia go pod pozycją 325 arkusza gminy Kwidzyn. W starszym inwentarzu obiekt określono jako „cmentarz prywatny, dawny ewangelicki”, ze znakiem zapytania. W nowszym wykazie konserwatorskim figuruje po prostu jako cmentarz. W spisie z 1885 roku, w wykazie powiatu kwidzyńskiego na stronie 78 pod pozycją 77, wykazano tu 54 mieszkańców — 34 ewangelików i 20 katolików. Ewangelicy należeli do parafii w Kwidzynie i Agathon Harnoch wymienia wieś wśród jej miejscowości szkolnych. Z kolei katolicy podlegali parafii w Tychnowach, po niemiecku Tiefenau — tym samym obrębie, w którym leży cmentarz. W wykazie szkół dawnego urzędu Weißhof Wernicke podaje, że szkołę w Neudorf założono zaraz przy powstaniu wsi w czasach pruskich, a w 1787 roku uczył w niej Ephraim Mathis, z pensją 60 talarów. Parafia kwidzyńska była ewangelicka od czasów Reformacji: wykaz duchownych Rhesy z 1834 roku otwiera przy katedrze Simon Klein, określony jako „uczeń Lutra”, a od 1560 roku katedra miała też osobnego diakona dla wiernych mówiących po polsku. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kwidzyn na lata 2023–2026 podaje, że cmentarz założono dla rodziny Kappel. W tym programie zapisano, że zachowały się historyczne nagrobki i metalowe, ozdobne ogrodzenie. Cmentarz jest nieczynny, ter…