Czarne Dolne — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Czarne Dolne, po niemiecku Nieder Zehren, było siedzibą własnej parafii ewangelickiej w diecezji kwidzyńskiej — parafii niewielkiej, ale samodzielnej: dwa dzwony, 1508 dusz, a w roku sprawozdawczym sześćdziesiąt chrztów, dziesięć ślubów i 650 komunikujących. Kościół katolicki dla tutejszych katolików stał w Groß Schönwalde. Wieś była duża i zdecydowanie ewangelicka. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył tu 976 mieszkańców: 909 ewangelików, 52 katolików i piętnaścioro Żydów. W spisie z 1 grudnia 1910 roku było 874 ewangelików i 49 katolików. 📌 Ten opis dotyczy cmentarza przykościelnego — dziś przy świątyni pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej i świętego Antoniego; drugi, leśny, leży na zachód od cmentarza parafialnego i opisany jest osobno. 🟡 Daty założenia ani stanu zachowania nie ustalono. *Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, na podstawie spisu powszechnego z 1 grudnia 1885 roku, oprac. Königliches statistisches Bureau; Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, zeszyt II, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku); A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Nidzica 1890, s. 518; wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Gardeja, poz. 60.*