Mikołajki Pomorskie — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Mikołajki Pomorskie, po niemiecku Niklaskirchen, dawniej Nikolaiken, leżały w powiecie sztumskim, w rejencji kwidzyńskiej i w prowincji Prusy Zachodnie — a więc na Powiślu. Wieś była w większości katolicka i polska: spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku naliczył tu 1013 katolików, 172 ewangelików i siedmioro Żydów, a wśród języków ojczystych 917 razy padł polski i 275 razy niemiecki. Ewangelicy byli więc mniejszością podwójną — wyznaniową wobec katolickiej większości i językową wobec polskiej; 167 z nich zapisano jako niemieckojęzycznych. Po plebiscycie w 1920 roku wieś pozostała w granicach Niemiec. 📌 Tutejsi ewangelicy — luteranie i ewangelicy unijni Kościoła unii staropruskiej — należeli do parafii w Rodowie, po niemiecku Groß Rohdau, połączonej z Dakau. Rozstrzyga to statystyka Agathona Harnocha, która na stronie 528 wymienia Nikolaiken wprost wśród miejscowości szkolnych tej parafii, obok Kołozębia i innych wsi dzisiejszej gminy; to samo Kołoząb — w spisie z 1885 roku zapisane jako „Kolosomp” — ma przy sobie parafię ewangelicką Groß Rohdau. Parafia rodowska liczyła w 1890 roku 2100 dusz, jej kościół ufundowano w 1624 roku, a obecny wzniesiono w 1754 roku, gdy poprzedni rozebrano jako grożący zawaleniem; pod ołtarzem mieści się krypta dawnych patronów kościoła. Nazwy „Niklaskirchen” statystyka Harnocha nie zna wcale. We wsi stoi kościół ewangelicki przy ulicy Gdakowskiej, ceglany i neogotycki, wzniesiony w latach 1900–1904 — i to jego dotyczy krążąca po opisach wzmianka…