Bągart — cmentarz ewangelicki
Baumgarth
- Powiat
- sztumski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Bągart, po niemiecku Baumgarth, to wieś w dawnym powiecie sztumskim, dziś w gminie Dzierzgoń. Bernhard Schmid zalicza go do wsi przylegających do żuławskiej niziny — obok Lichtfelde, Pozylii i Losendorfu — w których żywioł niemiecki utrzymał przewagę także wtedy, gdy na wsiach wyżynnych rosła liczba ludności polskiej. Cmentarz ewangelicki z początku XIX wieku wpisano do rejestru zabytków decyzją z 17 sierpnia 1988 roku pod numerem 1247, dawniej 100/88 w rejestrze województwa elbląskiego. Studium uwarunkowań gminy Dzierzgoń wymienia go jako jeden z pięciu cmentarzy ewangelickich na terenie gminy. Nieczynny od 1945 roku. Felix Hassenstein w dziejach parafii z 1892 roku wymienia w Bągarcie wiejski cmentarz ewangelicki. Ewangelicy chodzili do kościoła w Dzierzgoniu; przy tamtejszym zborze, liczącym 4240 dusz, Agathon Harnoch wymienia Bągart wśród miejscowości szkolnych. Już w 1647 roku, według katolickiego protokołu wizytacyjnego, który omówił Jan Wiśniewski, mieszkający w Bągarcie osadnicy, nazwani w protokole Holendrami, nie mieli na miejscu domu modlitwy ani duchownego i przyjmowali sakramenty w Dzierzgoniu. Według wykazu Maxa Bära ewangelickie księgi metrykalne Dzierzgonia obejmują chrzty od 1669 roku i śluby od 1671 roku. Katolicy mieli świątynię na miejscu: kościół pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela i świętego Michała, piętnastowieczny, wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-325 decyzją z 10 września 1962 roku. Harnoch odnotowuje przy zborze dzierzgońskim dwa sąsi…
Źródła zewnętrzne
- mpzp.igeomap.pl — strona internetowa
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Stuhm — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI, hasło Bągart — źródło drukowane
- „Der Kreis Stuhm. Ein westpreußisches Heimatbuch”, wyd. Heimatkreis Stuhm, 1975 (przedruk 2011; skan: westpreussische-gesellschaft.de, Heimatkreis Stuhm) — księga pamiątkowa powiatu
- O. Piepkorn, „Die Heimatchronik der westpreußischen Stadt Christburg und des Landes am Sorgefluß”, Detmold 1961 (przedruk 2011; skan: westpreussische-gesellschaft.de, Heimatkreis Stuhm) — kronika miasta
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 68 — źródło drukowane
- Felix Hassenstein, „Geschichte der evangelischen Kirchengemeinde Christburg”, Christburg 1892 — źródło drukowane
- J. Wiśniewski, „Protestanci, menonici i Żydzi w diecezji pomezańskiej (XVII–XVIII w.) w protokołach wizytacyjnych parafii”, „Studia Elbląskie” XVIII, 2017, s. 68 — artykuł naukowy
- Felix Hassenstein, „Chronik der Stadt Christburg”, Christburg 1920, s. 24 — artykuł naukowy
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.