Pomysk Wielki — cmentarz ewangelicki
Groß Pomeiske
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Pomysk Wielki, po niemiecku Groß Pomeiske, leży sześć–siedem kilometrów na północny wschód od Bytowa (Słownik geograficzny i inwentarz zabytków z 1938 roku podają sześć); przed 1945 rokiem należał do powiatu bytowskiego w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Przy kościele istniał cmentarz ewangelicki. Kościół stoi na wzniesieniu w południowo-wschodniej części wsi. Ewidencja zabytków gminy Bytów wykazuje w Pomysku Wielkim dwa cmentarze na sąsiednich działkach: historyczny cmentarz wiejski na działce 90 i cmentarz parafialny na działce 91. Po 1945 roku cmentarz pozostał czynny, już jako rzymskokatolicki — tak opisuje go niedatowana karta cmentarza. Wieś nadał w 1310 roku cystersom oliwskim margrabia brandenburski Waldemar, a w 1381 roku wielki mistrz Winrich von Kniprode odkupił ją od klasztoru, zapisując mu w zamian pięćdziesiąt grzywien wieczystego czynszu; potem Pomysk był już własnością prywatną. Ród von Pomeiske siedział tu i w sąsiednim Georgendorf od 1390 roku, dawał krajowi sędziów ziemskich, nosił w herbie jelenia i od niego przydomek „die Hirsche”. Kościół stał tu przed Reformacją: według Cramera założył go zakon krzyżacki, z około 1430 roku pochodziła drewniana figura Marii z Dzieciątkiem, a Damalewicz wymienia go wśród kościołów parafialnych. Po Reformacji wraz z miejscowością stał się ewangelicki, luterański, i takim pozostał dzięki prywatnemu patronatowi dziedziców. Gdy w czasach kontrreformacji wikariusz generalny Johann Judicki usuwał z ziemi bytowskiej d…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Uwe Kerntopf / H. Neumeyer — parafia ewang. Groß Pomeiske — genealogia/historia parafii
- Wikipedia, wydanie angielskie (en.wikipedia.org), hasło „Pomysk Wielki” — kwerenda workflow
- Wiki Lubi Zabytki, powiat bytowski — kwerenda workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, hasło „Pomysk” — źródło drukowane
- Pruski spis powszechny z 2 XII 1895 (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), Kreis Bütow — źródło drukowane
- G. Bronisch, W. Ohle, H. Teichmüller, „Kreis Bütow” (Die Kunst- und Kulturdenkmäler der Provinz Pommern, t. 1), Stettin 1938 — ⚠ druk z okresu narodowosocjalistycznego, cytowany wyłącznie w warstwie inwentarzowej — inwentarz zabytków
- „Specification Wie viel in denen Landen Lauenburg und Bütow Gebohren, Getraut und Gestorben sind, Anno 1719”, Sächsische Landesbibliothek — Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, sygn. Hist.Pomm.0007, misc. 24; zestawienie K.-D. Kreplina, 2001 — wykaz urzędowy
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- J. Siebke, „Die Gegenreformation im Lande Bütow”, rozprawa doktorska, Uniwersytet w Greifswaldzie, obrona 12 lipca 1939, druk Greifswald (⚠ warstwa faktograficzna oparta na archiwaliach i sprawdzalna; wykładnia „niemiecki = ewangelicki” to program z 1939 roku) — rozprawa naukowa
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1939, Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern — urzędowy organ konsystorza
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1088–1089 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 39 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, cz. II, Stettin 1912, hasło Groß-Pomeiske, s. 76 — źródło drukowane
- E. Winguth, „Die Verzeichnung der nichtstaatlichen Archive des Kreises Bütow nach dem Stand von 1939/40”, oprac. K.-D. Kreplin, H. T. Porada, D. Schleinert, „Baltische Studien” NF 86/2000, s. 115–143 — inwentarz archiwalny
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.