Garczegorze — cmentarz ewangelicki
Garzigar
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Dawny cmentarz ewangelicki w Garczegorzu (po niemiecku Garzigar, gmina Nowa Wieś Lęborska) zajmuje mniej więcej 40 na 40 metrów i leży na wzniesieniu naprzeciwko kościoła. Wzgórze wzmocniono kamiennym murem, który zachował się w dobrym stanie; przy jego remoncie wykorzystano elementy nagrobne ze splantowanego cmentarza, a pojedyncze fragmenty nagrobków tkwią płytko pod ziemią. Przetrwał dobrze utrzymany grobowiec (kaplica) obsadzony wielowiekowymi lipami oraz podstawa po pomniku ofiar pierwszej wojny światowej, na której ustawiono figurę Chrystusa Króla. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1348 roku, gdy komtur gdański Heinrich von Rechtir nadał jej prawo chełmińskie. W okolicy znaleziono ślady osadnictwa przedhistorycznego. Według Słownika geograficznego po Reformacji, ponieważ prawie wszyscy niemieccy mieszkańcy przeszli na protestantyzm, tutejszy kościół przyłączono jako filialny do katolickiej parafii w Lęborku. Wizytacja z 13 grudnia 1686 roku zapisała: „dusz katolickich nie ma tam żadnych, poza dzierżawcą gruntu plebańskiego z żoną i czeladzią”. Kościół świętej Marii Magdaleny miał wtedy jeden bardzo stary ołtarz bez portatylu, pustą chrzcielnicę i trzy duże dzwony, a nabożeństwa odprawiano w nim około sześciu razy w roku; dekret powizytacyjny nakazywał odprawiać przynajmniej raz w miesiącu. Opis Pomorza z 1784 roku notuje w Garczegorzu wspólnotę ewangelicką i katolicką. Ewangelicy — a była to większość wsi — odprawiali nabożeństwa najpierw w domu sołtysa, a w 1737 rok…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — Garczegorze - Garzigar — kwerenda workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II, hasło „Garcigórz” — źródło drukowane
- „Documenta quae exstant de cultu religionis catholicae in districtibus Buetoviensi et Leoburgensi saeculo XVII restituto”, zebrał P. Panske, Fontes Towarzystwa Naukowego w Toruniu XV, Toruń 1907–1911 — edycja źródłowa
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784 — opis topograficzny
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- H. Lemcke, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 5: „Die Kreise Bütow und Lauenburg”, Stettin 1911 — inwentarz zabytków
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.