Nowa Wieś Lęborska — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Nowa Wieś Lęborska, do 1945 roku Neuendorf, leżała w powiecie lęborskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, i była wsią silnie protestancką. Kościół świętej Katarzyny ufundował tu w 1349 roku komtur gdański i od razu przyłączył go jako filię do Lęborka, zobowiązując proboszcza do nabożeństwa w każdą niedzielę i do trzech Mszy w tygodniu, a uposażając go dochodem z sześciu włók. Późniejsze wizytacje opisują świątynię murowaną, patronatu rządowego, z trzema dużymi dzwonami na wieży, ceglaną posadzką, drewnianym sufitem, czterdziestoma dwiema ławkami i pięcioma oknami; obok stała chrzcielnica, a przy kościele był cmentarz, na którym chowano zmarłych. 📌 W czasie Reformacji większa część zniemczonej ludności przeszła na luteranizm i katolickie nabożeństwo odprawiano tu już tylko kilka razy do roku; kościół znajdował się w rękach ewangelików mniej więcej od 1570 do 1641 roku. Tutejsi luteranie zabiegali o świątynię zaraz po rozbiorze Polski, aż w 1824 roku wystąpił za nimi rząd pruski: zażądał najpierw, by kościół był symultanny, wspólny dla obu wyznań, a gdy władza duchowna odmówiła — by wydać go protestantom. Biskup Mathy zastrzegł wtedy, że świątynia wróci do katolików, gdyby ich liczba przewyższyła protestantów choćby o jedną osobę. 🔴 Rok samego przekazania zapisano dwojako: Fankidejski podaje 1850, w obiegu jest też rok 1829 z wskazaniem kurii pelplińskiej. Wielkie dzwony miały wedle ugody trafić do kościoła w Lęborku, czego — jak notuje Fankidejski — katolicy się ni…