Łoża — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Łoża, po niemiecku Loosen, leży w gminie Czarne w powiecie człuchowskim. Dawniej była prywatną wsią szlachecką w województwie pomorskim Rzeczypospolitej, na obszarze starostwa człuchowskiego; po 1772 roku znalazła się w powiecie człuchowskim. Przynależność prowincjonalna zmieniała się potem trzykrotnie: Prusy Zachodnie do lat 1919–1920, następnie Marchia Graniczna Poznań–Prusy Zachodnie, a od 1 października 1938 roku Pomorze. Wieś miała własny urząd stanu cywilnego i sąsiadowała z Olszanowem i Czarnem. To katolicko-ewangelickie pogranicze Borów Tucholskich, a Łoża była wyznaniowo mieszana z wyraźną przewagą ewangelików. 📌 Ich przynależność parafialna jest ustalona: wykaz gmin z 1 grudnia 1885 roku wykazał tu 220 mieszkańców w dwudziestu czterech domach — 217 ewangelików i troje katolików — i przypisał ewangelików do parafii w Olszanowie, po niemiecku Elsenau, a katolików do Czarnego (strona 160, pozycja 52). 🟡 Słownik geograficzny notuje przy 30 domach również troje katolików, ale 317 ewangelików, i osobno wylicza wieś włościańską (934 morgi) oraz dobra z folwarkiem Grünhof (2868 mórg). Stu ewangelików różnicy przy identycznej liczbie katolików bierze się najpewniej stąd, że Słownik liczy wieś i dobra — jak sam pisze — „pospół”, a wykaz gmin liczy je osobno; sprawdzić tego wprost nie sposób, bo odrębnego wiersza dla dóbr Loosen w odczytanej części wykazu nie ma. 📌 Ksiądz Jakub Fankidejski ma przy tym pełne hasło o tutejszym kościele filialnym pod wezwaniem świętego Francis…