Gockowo — dawny kościół ewangelicki (nieistniejący)
Gotzkau
- Rok powstania
- 1800
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- człuchowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Gockowo, po niemiecku Gotzkau (u Harnocha Gotzkow), powstało w 1367 roku jako dobra rycerskie z nadania wielkiego mistrza krzyżackiego Winricha von Kniprode; wśród późniejszych właścicieli byli Prądzyńscy i Trzebiatowscy, a w 1859 roku majątek należał do wdowy po generale Prądzyńskim. Wieś leżała w powiecie człuchowskim, trzy czwarte mili od stacji kolejowej w Czarnem. Kościoła już tu nie ma — rozebrano go około 1970 roku. Świątynia stała w Gockowie jeszcze przed Reformacją. W 1617 roku arcybiskup gnieźnieński Gembicki przyłączył ją do nowo utworzonego dekanatu czarneńskiego. Ksiądz Fankidejski sądzi, że kościół „musiał jednak bardzo rychło przejść na luterską reformacyą”, ponieważ wizytacja oficjała Trebnica z 1653 roku nic o nim nie wie i wzmiankuje tylko, że istniał wtedy we wsi bezprawnie zbór luterski. Wieś zaliczała się do tych dóbr szlacheckich powiatu, na których — jak ujął to ksiądz P. Panske — gminy luterańskie powstały „na świeżym korzeniu”. Według Aleksandra Klempa (1994, s. 209) zbór istniał tu prawdopodobnie już w drugiej połowie XVI wieku; do XVII wieku był filią Łozy, później Sierpowa (1682–1714) i Olszanowa. Według kroniki Harnocha z 1890 roku kościół w Gockowie był już w 1680 roku w rękach ewangelików; pierwotnie należał jako filia do kościoła macierzystego w Sierpowie (Breitenfelde), a w 1827 roku przyłączono go do Olszanowa. Był to jedyny kościół parafii olszanowskiej, który miał zakrystię i — choć małe i stare — organy; w wieży wisiały dwa dzwony. Wedł…
Źródła zewnętrzne
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Kreise Marienwerder (westlich der Weichsel), Schwetz, Konitz, Schlochau, Tuchel, Flatow und Dt. Krone” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, z. 4), Danzig 1887 — inwentarz zabytków
- polska-org.pl, hasło „Gockowo” — źródło online
- zabytek.pl — serwis Narodowego Instytutu Dziedzictwa — Gockowo — źródło online
- kościół ewangelicki — Zabytek.pl — audyt workflow
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze – miejsca i ludzie", Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku nr 9/2023 — opracowanie
- ks. Jakub Fankidejski, Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej, Pelplin 1880, s. 355–356 — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II, hasło Elzanowo (niem. Elsenau), pow. człuchowski — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, hasło Gockowy, niem. Gotzkau, rycer. dobra, pow. człuchowski — źródło drukowane
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 365 (s. 16), nr 366 (s. 16), nr 367 (s. 16), nr 1282 (s. 113–114) — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 83 — źródło drukowane
- „Berliner Neueste Nachrichten” (Berlin), 3 listopada 1907 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 4 marca 1918 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Tag” (Berlin), 9 marca 1918 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 495 — źródło drukowane
- A. Klemp, „Protestanci w dobrach prywatnych w Prusach Królewskich od drugiej połowy XVII do drugiej połowy XVIII wieku”, Gdańsk 1994, s. 209 — monografia
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.