Wiszno — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Wiszno — po niemiecku Vieschen, dawniej też Vissen — było wsią z majątkiem w powiecie słupskim w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Przed 1945 rokiem niemal wszyscy mieszkańcy byli ewangelikami; w 1925 roku naliczono tu zaledwie dwoje katolików, a spis z 2 grudnia 1895 roku daje 399 ewangelików (strona 174, pozycja 136). Wieś należała do parafii ewangelickiej w Damnie w okręgu Słupsk-Stare Miasto i własnego kościoła nie miała — tylko cmentarz. Majątek trzymały między innymi rodziny von Wobeser, von Schwerin od 1735 i von Schmude od 1752. Mieszkańców było 398 w 1910 roku i 342 w 1939; dziś jest ich około dwudziestu sześciu. 📌 Cmentarz rósł, i widać to na mapach. Na mapach dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych przedstawiono go jako niewielkie, ogrodzone założenie na planie kwadratu — o powierzchni około 1200 metrów kwadratowych — ale w rzeczywistości jego granice poszerzono ku wschodowi, aż do mniej więcej 2400 metrów kwadratowych; rozszerzenie nastąpiło około lat trzydziestych XX wieku. 📌 Granicę między starszą a nowszą częścią wyznacza rząd świerków, a każde drzewo dodatkowo podkreślono wałem ziemno-kamiennym. Wśród kamiennych pozostałości nagrobków kryje się forma rzadko dziś spotykana — niewielka granitowa stela, z inskrypcją już nieczytelną. ⚠ Materiały nagrobków opis podawał zamienione miejscami: właściwy zapis mówi o trzydziestu granitowych podstawach krzyży żeliwnych i siedmiu betonowych obramowaniach mogił, a nie o granitowych obramowaniach i kamiennych krzy…