Stare Gronowo — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Dawny cmentarz ewangelicki w Starym Gronowie założono pod koniec XIX wieku; po 1945 roku przeszedł wraz z kościołem w ręce katolickie i pełni dziś rolę cmentarza komunalnego. W źródłach nie znaleziono dokładnego położenia cmentarza. Stare Gronowo, po niemiecku Grunau, w dokumentach z 1349 roku Grymowo, z 1432 Grunau, z 1601 Gronowo i z 1653 Granowo, było wsią średniowieczną. Nowy przywilej na prawie chełmińskim, na osiemdziesiąt włók, wystawił dla niej Kazimierz Wielki w Bydgoszczy w 1370 roku, a wieś urządzał sołtys Andrzej z Tucholi. Miejscowy kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła stał we wsi od najdawniejszych czasów; początkowo był parafialny, patronatu królewskiego. W 1435 roku Runge z Sypniewa zabrał z kościoła, co było kosztowniejsze. W czasie Reformacji przejęli kościół luterańscy dziedzice i utrzymywali przy nim własnego predykanta. W 1617 roku arcybiskup gnieźnieński Gembicki zaliczał kościół gronowski do dekanatu w Łobżenicy. W 1720 roku dekret nakazywał ówczesnemu dziedzicowi Ekhardowi Golzowi wydalić predykanta w sześć tygodni i zwrócić kościół katolikom, w 1736 roku arcybiskup Potocki zakazał luteranom wszelkich publicznych funkcji w świątyni, a w 1740 roku wydano dekret nakazujący rozebranie zboru. Prawa do kościoła luteranom nie odebrano: wyjednali u króla przywilej, mocą którego świątynia miała być nietykalna; pozostała ona w ich rękach do 1945 roku. Stare Gronowo było siedzibą parafii ewangelickiej. Wykaz gmin z 1885 roku wpisuje ją przy sześciu w…