Pieniężnica — dawny kościół ewangelicki (Penkuhl)

Z Wikipedii (PL)

Pieniężnica, nazywana też Pękułą, leżała w powiecie człuchowskim i zajmowała 11 482 morgi. Wizytacja Trebnica z 1653 roku zastała tu drewniany kościół, do którego dojeżdżał proboszcz z Koczały; wieś należała wtedy do starostwa człuchowskiego. Proboszcz nie miał tu żadnej roli — dawniej podobno dwie włóki — a daninę składało dziewiętnastu gburów po korcu żyta i tyleż owsa oraz pięciu zagrodników po dwie kury. Kościelnymi byli Jan Kanscke i Andrzej Splettstesser. 📌 Jedynym luteraninem wymienionym w tym zapisie jest nauczyciel. Tak też zostało na długo. Wieś liczyła w 1868 roku 715 osób, w tym 545 katolików i 163 ewangelików — przewagę mieli tu katolicy, odwrotnie niż w większości wsi tego powiatu — a stało w niej 213 budynków, wśród nich 87 domów. Kościół był filialny, pod wezwaniem świętego Marcina, przy nim szkoła katolicka; do 1864 roku podlegał parafii w Koczale, potem w Brzeziu. Tutejsi ewangelicy chodzili natomiast do parafii w Białoborze, a więc poza wieś. Dzisiejsza świątynia jest szachulcowa, stoi od 1814 roku, konsekrowano ją w 1817, a wyposażenie — późnobarokowe i rokokowe — pochodzi jeszcze z XVIII wieku, a więc z budowli wcześniejszej. 🔴 Ewidencja zabytków klasyfikuje ten obiekt jako kościół dawniej ewangelicki, dziś rzymskokatolicki. Zapisy źródłowe mówią co innego: w 1653 roku był to katolicki kościół filialny obsługiwany z Koczały, w 1868 katolicka świątynia filialna we wsi z katolicką większością, a miejscowi ewangelicy należeli do obcej parafii. 🟡 Rozbieżno…