Budowo — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

W Budowie, po niemiecku Budow, w gminie Dębnica Kaszubska, były dwa dawne cmentarze ewangelickie; ten, parafialny, założono na północno-wschodnim skraju wsi. Zajmuje około 4800 metrów kwadratowych, zachowało się na nim trzydzieści dziewięć grobów oraz kaplica, a ostatni pochówek odbył się w lutym 1951 roku. W monografii dawnych cmentarzy powiatu słupskiego zapisano, że cmentarz leży na niewielkim wzniesieniu. Na całym terenie widać pozostałości kamiennych nagrobków, przeważnie postumenty pod żeliwne krzyże i szczątki ram mogił. Na szczycie wzniesienia stoją fragmenty ścian kaplicy cmentarnej, a obok nich mogiły pierwszych powojennych mieszkańców Budowa. Od strony drogi granicę wyznacza niewysoki mur z ciosów kamiennych, a pierwotne wejście prowadziło przez południowy narożnik, od drogi gruntowej. W najwyższym punkcie, nieopodal fundamentów kaplicy, zachował się kamień nagrobny Wolfganga von Zitzewitz, urodzonego 7 października 1885 roku i poległego 4 września 1914 roku. W 1641 roku tutejszy duchowny ewangelicki skarżył się na wprowadzanie do okolicy „obcych duchownych z Korony Polskiej” oraz na to, że kościelnego zakuto w kajdany — na cmentarzu. W tutejszym zborze księgi kościelne prowadzono od 1643 roku. Pielęgnowali go patroni z rodu von Zitzewitz oraz długa linia pastorów, wśród nich botanik ksiądz Georg Gotthilf Jacob Homann, autor trzytomowej „Flory Pomorza”. W Budowie głoszono kazania również po kaszubsku. Brüggemann zanotował przy Budowie, że język kaszubski zanika w …