Brzeźno Szlacheckie — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Brzeźno Szlacheckie (niemieckie Adlig Briesen) leży w regionie Gochy na Kaszubach i było historycznie wsią w przewadze katolicką i kaszubską. Do 1772 roku należało do powiatu człuchowskiego w Koronie, po pierwszym rozbiorze do pruskiego powiatu człuchowskiego (Kreis Schlochau) w rejencji kwidzyńskiej i prowincji Prusy Zachodnie, od 1920 roku do Polski — do powiatu chojnickiego, jako wieś przygraniczna ze strażą graniczną i pamięcią „wojny palikowej”; dziś to powiat bytowski i gmina Lipnica. Rdzeniem wsi był kościół katolicki świętej Katarzyny, wzmiankowany od 1398 roku; obecny, drewniany, pochodzi z 1716 roku, wieża z 1752, a do 1901 roku świątynia była filią Borzyszkowa, potem siedzibą samodzielnej parafii w diecezji chełmińskiej. Ewangelików było tu pod koniec XIX wieku więcej niż gdziekolwiek indziej na Gochach. Zestawienie pastora Eliasa Liebenowa z 28 czerwca 1883 roku wykazuje ich 387 wobec 935 katolików; spis z 1 grudnia 1885 roku — 344; pismo nadprezydenta Prus Zachodnich z 1907 roku mówi o 260 ewangelikach przy 1170 katolikach polskich i 70 niemieckich; pierwszy spis Rzeczypospolitej z 1921 roku znajduje już tylko 107. Należeli do parafii ewangelickiej w Pietrzykowie, oddalonej o siedem, osiem kilometrów. ⚠ Warstwę ewangelicką tworzyli w większości niemieccy osadnicy na dobrach szlacheckich, ale nie wyłącznie: w 1921 roku ewangelików było 107, a osób podających narodowość niemiecką — 69. Trzydziestu kilku deklarowało zatem narodowość polską przy wyznaniu ewangelick…