Wieliszewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Wieliszewo, po niemiecku Velsow, leży dziś w gminie Potęgowo, a przed 1945 rokiem należało do powiatu słupskiego w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Jako samodzielna miejscowość powstało dopiero około 1830 roku; wcześniej był tu folwark należący do Karżnicy (Wendisch Karstnitz). Ludność była niemal wyłącznie ewangelicka i należała do parafii w Łupawie (Lupow), w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto Kościoła unii staropruskiej. Wieś nie miała własnego kościoła — na nabożeństwa chodzono do Łupawy — a na miejscu był tylko cmentarz. W 1910 roku mieszkało tu 236 osób, w 1933 roku 256, a w 1939 roku 264. 📌 Cmentarz założono w północnej części wsi, wśród łąk i pól uprawnych; prowadziła do niego droga gruntowa, a po jej wschodniej stronie rośnie wysoki klon. Dawnej drogi polnej już nie ma, wejście główne ledwie da się rozpoznać. Na całym obwodzie stoi niewysoki murek z ciosów kamiennych, a w południowych narożnikach posadzono lipy. Z pierwotnego zagospodarowania niewiele zostało: jedyny kamienny krzyż leży w zaroślach, a wieńczył mogiłę Emmy Horn, zmarłej 4 września 1940 roku. W marcu 1945 roku wieś zajęły wojska sowieckie, a niemiecką ludność wysiedlono w latach 1946–1947. Osadnicy powojenni byli w większości katolikami i należą do parafii w Łupawie w diecezji pelplińskiej. Dziś Wieliszewo liczy około 202 mieszkańców. *Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gmina Potęgowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim.*