Cecenowo — kościół (parafia kaszubskojęzyczna)

Z Wikipedii (PL)

Kościół w Cecenowie (po niemiecku Zezenow) wzniesiono w latach 1867–1868 z cegły 🟡 (część źródeł podaje rok 1866), na fundamencie z ciosów granitowych, w miejscu starszej świątyni o konstrukcji szkieletowej; jednonawową budowlę z wyodrębnionym prezbiterium wieńczy ośmioboczny, ostrołukowy hełm wieży. Cecenowo było — obok Główczyc — znaczącym ośrodkiem religijnym ewangelickich Kaszubów: w 1710 roku tutejszą parafię opisano jako najmniejszą spośród parafii „kaszubskich” powiatu słupskiego, a proboszczowie głosili i drukowali kazania po kaszubsku, z których zbiory przechowywano w archiwum parafialnym aż do 1945 roku. Wśród duchownych szczególnie zasłużył się ks. Gottlieb Leberecht Lorek, autor pracy o Kaszubach; jeszcze w 1842 roku ks. Emil Ziegler odprawiał nabożeństwa kaszubskie co drugą niedzielę, lecz ostatnie odbyło się w 1876 roku, gdy ludność kaszubskojęzyczna nieuchronnie zanikała. 📌 Zanikanie to nie było jednak samo z siebie: pilnowano go z urzędu. Franz Tetzner przytacza zapis z wizytacji kościelnej z 20 lipca 1747 roku, w którym prepozyt napomina, żeby Kaszubi, a zwłaszcza dzieci, „stopniowo przyzwyczajali się do języka niemieckiego”. Sto trzydzieści lat później sprawa była zamknięta. Sam Cecenowo Tetzner opisuje jako wieś liczącą ponad pięciuset mieszkańców, którą wraz z tutejszym jazem łososiowym nadał niegdyś książę Świętopełk. Większość zabytkowego wyposażenia ufundował ród von Zitzewitz — między innymi organy z 1875 roku (firmy B. Grüneberg ze Szczecina), zaś chr…