Debrzno — kościół (dawniej ewangelicki)

Z Wikipedii (PL)

Debrzno, po niemiecku Preußisch Friedland, to miasto nad Dobrzynką, przy dawnej granicy powiatu złotowskiego. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1346 roku, gdy komtur człuchowski Jan von Barkenfelde nadał cztery włóki w polu „Fredeland” na prawie magdeburskim; przywilej lokacyjny miasta wystawił wielki mistrz Winrych von Kniprode w 1354 roku, na 150 włók chełmińskich. Po Grunwaldzie Jagiełło oddał Frydląd księciu słupskiemu Bogusławowi, w 1454 roku miasto wraz z Czarnem poddało się Kazimierzowi Jagiellończykowi, a w 1461 zostało zdobyte po ośmiodniowym oblężeniu. Przed 1945 rokiem należało kolejno do Prus Zachodnich z rejencją kwidzyńską, od 1920 roku do Marchii Granicznej Poznańsko-Zachodniopruskiej z rejencją w Pile, a od 1 października 1938 roku do prowincji Pomorze. Gmina ewangelicka powstała tu w 1543 roku i przez stulecia była jedną z najsilniejszych społeczności protestanckich pogranicza. Nabożeństwa odprawiano najpierw na ratuszu — od 1599 roku, z rozkazu Zygmunta III — a kościół protestancki zalegalizowano za Augusta II w 1723 roku. Od 1817 roku parafia należała do Kościoła ewangelicko-unijnego i była jedną z trzynastu parafii ewangelickiej diecezji człuchowskiej, obok między innymi Czarnego, Człuchowa, Przechlewa i Sąpolna. Miasto było w większości ewangelickie. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył 3 472 mieszkańców: 2 539 ewangelików, 666 katolików, 5 innych chrześcijan i 262 osoby wyznania mojżeszowego. Wcześniejsze, nieco inne liczby podaje „Słownik geograf…