Olszanowo — wiejski cmentarz ewangelicki
Elsenau
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- człuchowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Olszanowie (Elsenau, dawniej *Elßenow*), we wsi wzmiankowanej po raz pierwszy w 1376 roku. W Olszanowie były dwa cmentarze: ewidencja cmentarzy ma dla wsi dwie osobne karty, obie z 30 września 1992 roku — jedną dla cmentarza przykościelnego, założonego w połowie XIX wieku, drugą dla cmentarza ewangelickiego wsi, bez wzmianki o sąsiedztwie świątyni. Działała tu samodzielna parafia ewangelicka z własnym kościołem i księgami metrykalnymi. Kościół nie od początku był ewangelicki, stał się nim po Reformacji: hasło *Słownika* mówi, że „oddawna istniał kościół katolicki”, a mieszkańcy „wcześnie przeszli na reformacyą”; to samo pisze ksiądz Jakub Fankidejski. Elsenau wylicza ksiądz Panske wśród siedemnastu dóbr szlacheckich starostwa człuchowskiego, na których za rządów Latalskich zakładano zbory „na świeżym korzeniu”. Istniejącą do dziś świątynię szachulcową wzniesiono przed 1688 rokiem, a inwentarz zabytków prowincji zachodniopruskiej z 1887 roku odnotowuje jej odnowienie w 1680 roku i umieszcza ją wśród dwudziestu jeden kościołów ewangelickich powiatu. Harnoch opisuje ją krótko: mały budynek szachulcowy, wieża z drewna, wnętrze wysokości izby, organów brak. Wieża stoi po stronie zachodniej, wbudowana w nawę, oszalowana deskami, z barokowym baniastym hełmem z latarnią. Zachowały się rokokowy ołtarz z XVIII wieku, barokowa ambona z XVII–XVIII wieku i dzwon z 1781 roku. Kościół pozostawał ewangelicki do 1947 roku, gdy przejęli go katolicy jako filialny pod wez…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Olszanowo — kościół fil. pw. św. Franciszka z Asyżu (Zabytek.pl) — audyt workflow
- ks. Jakub Fankidejski, Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej, Pelplin 1880, s. 355–356 — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II, hasło Elzanowo (niem. Elsenau), pow. człuchowski — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Schlochau — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, hasło Elzanowo 1., niem. Elsenau, dobra ryc. i wś, pow. człuchowski — źródło drukowane
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 556 (s. 22), nr 1273 (s. 111) — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 79 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.