Brzeźno — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Brzeźnie, po niemiecku Briesen, po kaszubsku Brzézno, leży w gminie Człuchów i figuruje w gminnej ewidencji zabytków pod pozycją 22. W Brzeźnie królewskim mieszkali obok siebie katolicy i ewangelicy, a ewangelicy chowali zmarłych na osobnym cmentarzu. W XVI wieku była to wieś królewska starostwa człuchowskiego. W 1570 roku, jak zapisał ksiądz Panske, gdy probostwo człuchowskie objął Jan Elhard, do parafii przyłączono kilka dotąd samoistnych kościołów wiejskich, a wśród nich kościół w Brzeźnie; w tym samym czasie duchowny luterański Joachimus Manzeke głosił kazania w Jącznikach i w Brzeźnie królewskim. Panske używa polskiej formy „Brzeźno” dla obu wsi tej nazwy; w źródłach nie znaleziono rozstrzygnięcia, której z nich dotyczy pierwszy z tych zapisów. W Brzeźnie królewskim działała szkoła ewangelicka, a tamtejszy kościół katolicki — jak podaje ksiądz Fankidejski — rozebrano na rozkaz władz świeckich w 1818 roku. W 1880 roku *Słownik geograficzny* opisywał Brzeźno jako wieś włościańską w powiecie człuchowskim. Gminę i urząd stanu cywilnego hasło wskazuje w *Lindenhof*, a najbliższą stację pocztową, kolejową i telegraficzną — w Chojnicach. Wieś miała przeszło 3664 morgi rozległości i 28 domów. Hasło „Słownika geograficznego” łączy pod jedną nazwą dwie różne wsie. Brzeźno królewskie „Słownik” liczy osobno: 242 mieszkańców, w tym 78 katolików. Wykaz gmin z 1885 roku notuje Brzeźno królewskie pod nazwą Deutsch Briesen (strona 158, pozycja 19): 302 mieszkańc…